Wstęp

Rozdział 1. ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE I JEGO EWOLUCJA

1. Podstawowe pojęcia ekologiczne 
1.1. Ważniejsze jednostki ekologiczne 
1.2. Organizacja ekosystemów 
1.3. Przepływ materii i energii w ekosystemie

2. Ewolucja środowiska geograficznego Europy Środkowej w holocenie na tle globalnych przemian klimatycznych 
2.1. Czynniki wywołujące przemiany środowiska 
2.2. Specyfika i podział epoki, w której żyjemy 
2.3. Zanik lodowców plejstoceńskich i związane z tym zjawiska 
2.4. Wietrzenie złoży utworów lodowcowych, erozja oraz sedymentacja wodna i eoliczna 
2.5. Kształtowanie się stosunków wodnych 
2.6. Proces glebotwórczy i ewolucja szat roślinnej

3. Kształtowanie się środowiska geograficznego Polski w późnym glacjale i holocenie 
3.1. Wtórne przekształcenie złóż geologicznych 
3.2. Ewolucja klimatu 
3.3. Kształtowanie się szaty roślinnej 
3.4. Rozwój społeczeństw ludzkich na tle środowiska przyrodniczego

Rozdział II. ROLA CZŁOWIEKA W KSZTAŁTOWANIU SIE ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

1. Wpływ społeczeństw ludzkich na środowisko przyrodnicze w starożytności 
1.1. Elementy działalności ludzkiej mające istotny wpływ na kształtowanie środowiska 
1.2. Okres ziberacko-łowiecki 
1.3. Nowe sposoby zaopatrywania się w żywność - neolityzacja 
1.4. Formowanie się wspólnot terytorialnych z określeniem granic osadniczych

2. Wpływ rozwoju społeczno-gospodarczego Polski w średniowieczu i czasach nowożytnych na ukształtowanie się jej środowiska geograficznego 
2.1. Średniowiecze 
2.2. Czasy nowożytne 
2.3. Użytkowanie roślinności jako skutek intensywnego rozwoju gospodarczego

Rozdział III. KLIMAT I ZANIECZYSZCZANIE POWIETRZA ATMOSFERYCZNEGO JAKO ELEMENTY KSZTAŁTUJĄCE ŚRODOWISKO

1. Oddziaływanie klimatu i zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na kształtowanie się warunków życia na Ziemi

2. Ważniejsze cechy klimatu Polski 
2.1. Temperatury powietrza 
2.2. Opady atmosferyczne 
2.3. Wiatry

3. Zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego 
3.1. Definicja zanieczyszczenia powietrza 
3.2. Pojęcie podstawowe 
3.3. Charakterystyczne zanieczyszczania powietrza 
3.4. Źródła emisji zanieczyszczeń 
3.5. Regulacje prawne w zakresie ochrony powietrza 
3.6. Rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń w atmosferze 
3.7. Oddziaływanie zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego na środowisko 
3.8. Metody przeciwdziałania zanieczyszczeniom powietrza atmosferycznego 
3.8.1. Technologie mało- i bezopadowe 
3.8.2. Oczyszczanie gazów odlotowych 
3.8.3. Projektowanie zakładów przemysłowych i planowanie przestrzenne

Rozdział IV. WODA I JEJ ZNACZENIE W PRZYRODZIE I GOSPODARCE

1. Ogólne wiadomości o znaczeniu i rozmieszczeniu wód na globie ziemskim 
1.1. Występowanie wody w przyrodzie 
1.2. Znaczenie wody 
1.2.1. Biologiczne znaczenie wody 
1.2.2. Znaczenie wody w gospodarce człowieka

2. Stosunki wodne i gospodarowanie zasobami wodnymi w Polsce i makroregionie północno-wschodnim 
2.1. Określenie bilansu wodnego 
2.2. Założenia zagospodarowania zasobów wodnych w Polsce 
2.3. Założenia gospodarki wodnej w makroregionie północno-wschodnim

3. Woda jako środowisko życia organizmów 
3.1. Ogólna charakterystyka wód powierzchniowych 
3.2. Środowisko lotyczne 
3.3. Środowisko lenityczne 
3.4. Jeziora 
3.5. Stawy

4. Jakość użytkowa wody; przyczyny i skutki zanieczyszczeń 
4.1. Ogólna charakterystyka jakości wód 
4.2. Przyczyny powstawania zanieczyszczeń środowiska wodnego 
4.3. Skutki zanieczyszczenia wody 
4.3.1. Skutki biologiczne 
4.3.2. Inne ujemne skutki zanieczyszczenia wód

Rozdział V. GLEBY, ICH POWSTANIE, DEGRADACJA i OCHRONA

1. Erozja, sedymentacja, denudacja, deflacja 
1.1. Formowanie się siedlisk ekosystemów lądowych 
1.2. Erozja, sedymentacja, denudacja, deflacja

2. Geomorfologia makroregionu północno-wschodniego

3. Główne elementy procesu glebotwórczego

4. Ważniejsze jednostki systematyki gleboznawczej w północno-wschodniej Polsce

5. Degradacja i zanieczyszczenie gleb

6. Ochrona gleb

Rozdział VI. KRAJOBRAZ JAKO ELEMENT ŚRODOWISKA

1. Elementy krajobrazu i metody ich badania

2. Regionalizacja fizyczno-geograficzna jako klasyfikacja krajobrazowa 
2.1. Badania krajobrazowo-ekologiczne

3. Wzajemne uwarunkowania składowych elementów krajobrazu 
3.1. Krajobraz zurbanizowany 
3.2. Krajobraz kulturalny 
3.3. Krajobraz naturalny

4. Kształtowanie modeli środowiska

5. Zanieczyszczenie krajobrazu odpadami i ich utilizacja 
5.1. Główne źródła powstawania odpadów 
5.2. Gospodarka odpadami

Piśmiennictwo