Niniejszy skrypt został opracowany przez pracowników Katedry Chemii Fizycznej Politechniki Gdańskiej. Tematyka ćwiczeń została określona głównie potrzebami programowymi, lecz nie bez znaczenia był także fakt odpowiedniego wyposażenia pracowni studenckiej. Przy doborze zadań wychodziliśmy z założenia, że ćwiczenia laboratoryjne z chemii fizycznej powinny uczyć studentów przede wszystkim techniki eksperymentalnej. Zaplanowaliśmy je dla eksperymentatorów wykonujących zadanie jednoosobowo w regulaminowym czasie czterech godzin.

Opisy ćwiczeń zostały przedstawione w jednolity sposób. Część eksperymentalna poprzedzona jest zawsze wprowadzeniem teoretycznym, a zakończona wytycznymi opracowania wyników pomiarów. Przedstawione wiadomości teoretyczne są ograniczone do niezbędnego minimum imają jedynie umożliwić studentom zrozumienia wykonywanego ćwiczenia oraz zachęcić ich do przemyśleń teoretycznych i dalszych studiów literaturowych. Aby w pełni zaznajomić się z tematyką ćwiczenia student zobowiązany jest zapoznać się z materiałem uzupełniającym zawartym w cytowanej literaturze podanej na końcu opisu każdego ćwiczenia. 
Zespół autorów ma nadzieję, że skrypt ten będzie stanowił istotną pomoc dla studentów pragnących opanować technikę eksperymentalną w zakresie chemii fizycznej i zrozumieć jej podstawy teoretyczne.

Spis treści:
 
PRZEDMOWA 
OPRACOWANIE WYNIKÓW POMIARÓW (Marek Kluczkowski) 
BŁĘDY POMIARÓW (Marek Kluczkowski) 
POMIARY TEMPERATURY (Mirosław Męcik) 
BUDOWA I DZIAŁANIE TERMOSTATÓW (Henryk Strzelecki, Mirosław Męcik) 
 
1. POMIAR STAŁYCH FIZYKOCHEMICZNYCH CIECZY (Henryk Strzelecki, Wacław Grzybkowski) 
1.1. Oznaczanie lepkości 
1.2. Pomiar temperatury wrzenia 
1.3. Pomiar współczynników załamania światła 
1.4. Pomiar gęstości cieczy 
1.5. Opracowanie wyników 
 
2. WYZNACZANIE CIEPŁA ROZPUSZCZANIA NA PODSTAWIE ZALEŻNOŚCI ROZPUSZCZALNOŚCI OD TEMPERATURY (Teresa Gampe) 
 
3. KALORYMETRIA (Mirosław.Męcik) 
3.1. Wyznaczanie ciepła neutralizacji kwasu zasadą 
3.2. Wyznaczanie ciepła właściwego cieczy 
3.3. Wyznaczanie ciepła rozpuszczania soli 
 
4. WYZNACZANIE ŚREDNIEJ MASY CZĄSTECZKOWEJ POLIMERÓW METODĄ WISKOZYMETRYCZNĄ (Mirosław Męcik) 
 
5. POMIAR NAPIĘCIA POWIERZCHNIOWEGO CIECZY (Marek Kluczkowski) 
 
6. RÓWNOWAGA CIECZ-PARA W UKŁADZIE JEDNOSKŁADNIKOWYM (Teresa Gampe) 
 
7. KRIOMETRIA (Zofia Libuś) 
 
8. RÓWNOWAGA CIECZ-PARA W UKŁADZIE DWUSKŁADNIKOWYM (Michał Pilarczyk) 
 
9. WYZNACZANIE DIAGRAMU FAZOWEGO DLA DWUSKŁADNIKOWYCH UKŁADÓW SKONDENSOWANYCH (Wacław Grzybkowski) 
 
10. WYZNACZANIE LICZB PRZENOSZENIA JONÓW (Wacław Grzybkowski, Danuta Puchalska) 
10.1. Pomiar liczb przenoszenia jonów metodą Hittorfa 
10.2. Wyznaczanie liczb przenoszenia jonów metodą ruchomej granicy 
 
11. KONDUKTOMETRIA (Wacław Grzybkowski, Danuta Puchalska) 
11.1. Pomiary przewodności elektrolitycznej 
11.2. Wyznaczanie granicznej przewodności molowej elektrolitów mocnych 
11.3. Wyznaczanie stałej dysocjacji słabego kwasu 
11.4. Miareczkowanie konduktometryczne 
 
12. WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW AKTYWNOŚCI NA PODSTAWIE POMIARU SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ (Michał Pilarczyk) 
 
13. WYZNACZANIE AG0, AH° i AS0 REAKCJI BIEGNĄCEJ W OGNIWIE NA PODSTAWIE ZALEŻNOŚCI TEMPERATUROWEJ SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ (Wacław Grzybkowski) 
 
14. WYZNACZANIE ILOCZYNU ROZPUSZCZALNOŚCI SOLI TRUDNOROZPUSZCZALNYCH NA PODSTAWIE POMIARU SIŁY ELEKTROMOTORYCZNEJ OGNIW (Michał Pilarczyk, Lucyna Klinszporn) 
 
15. WYZNACZANIE NAPIĘCIA ROZKŁADOWEGO ROZTWORÓW INADNAPIĘCIA WYDZIELANIA WODORU (Michał Pilarczyk) 
 
16. POLAROGRAFIA (Henryk Strzelecki) 
16.1. Zagadnienia ogólne 
16.2. Wyznaczanie potencjału półfali oraz stężenia metali w roztworze 
16.3. Polarograficzne wyznaczanie stałych trwałości kompleksów metali 
 
17. KINETYKA REAKCJI CHEMICZNYCH (Marek Kluczkowski) 
17.1. Podstawy kinetyki chemicznej 
17.2. Kinetyka reakcji inwersji sacharozy 
17.3. Kinetyka reakcji jodowania aniliny 
 
18. POMIAR STĘŻENIA ZOLU METODĄ NEFELOMETRYCZNĄ (Teresa Gampe) 
 
19. POMIAR ADSORPCJI W UKŁADZIE CIAŁO STAŁE-GAZ (Teresa Gampe) 
 
20. SPEKTROFOTOMETRIA W ZAKRESIE WIDZIALNYM I ULTRAFIOLECIE (Ewa Kamieńska-Piotrowicz) 
20.1. Wyznaczanie składu kompleksu metodą pomiaru elektronowych widm absorpcyjnych 
20.2. Wyznaczanie pKa barwnych indykatorów metodą spektrofotometryczną (wyznaczanie stałej dysocjacji słabych kwasów i zasad) 
 
21. SPEKTROSKOPIA OSCYLACYJNA (Wacław Grzybkowski) 
21.1. Wprowadzenie teoretyczne 
21.2. Wykonanie pomiarów 
21.3. Opracowanie wyników 
 
22. WYZNACZANIE MOMENTÓW DIPOLOWYCH CIEKŁYCH DIELEKTRYKÓW METODĄ GUGGENHEIMA-SMITHA (Wacław Grzybkowski) 
 
23. POMIAR MOMENTÓW MAGNETYCZNYCH (Bogdan Chachulski, Henryk Strzelecki) 
 
24. KINETYKA KOAGULACJI (Teresa Gampe, Ewa Kamieńska-Piotrowicz) 
 
25. RÓWNOWAGA CHEMICZNA I WSPÓŁCZYNNIKI PODZIAŁU W ROZTWORACH ZAWIERAJĄCYCH MICELE (Teresa Gampe, 
Małgorzata Koschmidder) 
26. Potencjometria (Henryk Strzelecki) 
26.1. Wprowadzenie teoretyczne 
26.1.1. Podstawy metody 
26.1.2. Miareczkowanie potencjometryczne 
26.1.3. Pomiar siły elektromotorycznej ogniwa 
26.1.4. Elektrody w miareczkowaniu potencjometrycznym 
26.1.5. Pomiary pH roztworów 
26.2. Wykonanie pomiarów 
26.2.1. Potencjometryczne miareczkowanie kwasowo-zasadowe -miareczkowanie mocnych kwasów i zasad 
26.2.2. Potencjometryczne miareczkowanie strąceniowe -miareczkowanie roztworu chlorku za pomocą azotanu srebra 
26.2.3. Potencjometryczne miareczkowanie utleniająco-redukujące -miareczkowanie jodu za pomocą tiosiarczanu sodowego 
26.2.4. Wyznaczanie pH roztworu badanego 
26.3. Opracowanie wyników 
 
BEZPIECZEŃSTWO PRACY W LABORATORIUM (Henryk Strzelecki)