Ta składająca się z ośmiu - poprzedzonych słowem wstępnym - rozpraw monografia stanowi hermeneutyczną próbę przeniknięcia przez warstwę opisowo-symbolicznyczną wielkich dzieł literatury światowej i polskiej, by zidentyfikować i zrekonstruować różnego typu inspiracje filozoficzne, współkształtujące w znaczący sposób literackie wizje świata i człowieka. Prezentowane tu dzieła literackie są zróżnicowanymi odpowiedziami na pytania ukryte w ludzkiej egzystencji; ludzie wyrażają swą interpretację egzystencji w różnych formach, a interesujące nas formy literackie - mowa oczywiście o wielkiej literaturze - są o tyle ważne, że w nich życie samo wyjaśnia siebie we własnych głębiach, co zakłada pewne filozoficzne idee i konstrukcje myślowe. Autorzy monografii ujmują poszczególne tematy literackie: Fausta Goethego, Poezje Dickinsona, Promethidiona Norwida, Człowieka bez właściwości Musila, Sklepy cynamonowe Schulza, Mistrza i Małgorzatę Bułhakowa, Baudolino Eco, w świetle własnych przekonań filozoficznych, co sprawia, że złożona całość jest ostatecznie jednością myślowego bogactwa.

Spis treści:
 
Józef Marzęcki. Słowo wstępne 

I. Maria Łojewska-Krawczyk. Filozoficzne aspekty wartościowania literatury 

II. Józef Marzęcki. Faust J.W. Goethego jako ekspresja życiowego dylematu myślenia i działania 
A. Faust jako upostaciowienie dylematu myśli i czynu 
B. Faust II jako apoteoza twórczego działania 

III. Anna Łagodzka. Człowiek i przyroda w poezjach E. Dickinson 

IV. Lech Stachurski. Dwie estetyki: Promethidion C.K. Norwida w świetle poglądów Hegla i Kremera 
A. Ideał, czyli piękno w sztuce _ analiza poglądów Hegla i Kremera 
B. Promethidion C.K. Norwida na tle Listów z Krakowa J. Kremera 

V. Marek Maciejczak. Psychologia postaci i fenomenologia w Człowieku bez właściwości R. Musila 
A. Tło i postać 
B. Opis i eidos 

VI. Marek Wykurz. Magiczny obraz substancjalnej rzeczywistości w Sklepach Cynamonowych B. Schulza 

VII. Marek Wykurz. Diabeł jako mimowolne narzędzie Dobra, czyli Wszechmiłości w Mistrzu i Małgorzacie M. Bułhakowa 

VIII. Krystyna Gutowska. Baudolino U. Eco, czyli postmodernistyczne igraszki z autentycznością