Problematyka translatologiczna jawi się na ogół w trzech aspektach: teoretycznym, historycznym i praktycznym, co z grubsza biorąc odpowiada przyjętemu przez większość literaturoznawców, najogólniejszemu podziałowi literaturoznawstwa na teorię literatury, jej historię i krytykę literacką. Ciągle jeszcze wydaje się ona jednak dziedziną zbyt mało eksploatowaną, stąd przewaga aspektu praktycznego; nawet językoznawstwo stosowane nie zawsze uznaje za właściwe badanie semiotyki i techniki przekładu, chętnie przy tym sięga od razu do teorii i praktyki tłumaczenia mechanicznego i komputerowego. Modele - wywodzące się z cybernetyki - komunikacji literackiej poprzez przekład nie są jeszcze wystarczająco uszczegółowione, by można było przystąpić do ich weryfikacji przez aplikację wynikających z nich wskazówek, według zasad teorii empirycznych. Z drugiej strony, szczegółowe przykłady tłumaczeń cytowane w bardziej praktycznych opracowaniach, jak np. w Ocalone w, tłumaczeniu Stanisława Barańczaka', wymagałyby jeszcze większej systematyzacji w celu ułatwienia uogólnień, syntez i powstania teorii empirycznej. To pierwsza przyczyna, dla jakiej zajmujemy się dziś przekładami z Mickiewicza.
Konieczność rozwoju wszystkich aspektów translatologii, już to w powyższym, autonomicznym ujęciu, już to w ramach historii literatury lub komparatystyki literackiej, staje się coraz wyraźniejsza, w miarę jak przybywa - ilościowo przede wszystkim, ale też i jakościowo, poprzez multiplikację mediów - jej potencjalnego przedmiotu, to jest przekładów. Nowa sytuacja polityczna Polski i innych krajów Europy Wschodniej dała w jednej ze swych konsekwencji prawdziwy zalew publikacji tłumaczonych z języków obcych. Co więcej, swoistym wyzwaniem zarówno dla praktyki przekładu jak i naukowej refleksji translatologicznej jest fakt dojrzalej woli europejskiej kultury, a mówiąc bez pleonazmów, europejskich elit artystycznych i intelektualnych, do samookreślenia się, tj. do wyraźnego potwierdzenia swojej wspólnej tożsamości.

Spis treści:

STANISŁAW JAKÓBCZYK
Kilka słów wstępu, czyli cztery przyczyny podjęcia niniejszej tematyki
JERZY ŚWIDZIŃSKI
Z dziejów tłumaczeń Mickiewicza na języki obce
ROBERT BOURGEOIS
Auto-commentaire a la traduction de Pan Tadeusz de Mickiwicz
NOEL CLARK
Translating Polish Poetry
ŚWIATOSŁAW SWACKIJ
Tłumaczenie Pana Tadeusza Mickiewicza na język rosyjski w porównaniu z francuskim i niemieckim tłumaczeniem tego dzieła