Od czasów przedhistorycznych człowiek zajmował się zbieractwem roślin i ich owoców w celach kulinarnych. Człowiek pierwotny zbierał i kon
sumował ponad 2000 gatunków roślin (NALBORCZYK 1998). Obecnie konsumuje ich zaledwie 180. Z tych 180 gatunków ok. 90% żywności roślinnej stanowi kilka gatunków, głównie pszenica, ryż, kukurydza, maniok, jęczmień i soja. Oznacza to, że konsumpcja owoców mieści się w przedziale 10% pozostałych gatunków roślinności.
Konsumpcja owoców w żywieniu człowieka odgrywa ważną rolę, o której dowiadujemy się z literatury o tematyce medycznej. Spożywanie owoców jest istotne zwłaszcza przy monotonnym i jednostronnym odżywianiu się produktami z kilku wymienionych podstawowych zbóż. Konsumpcja owoców w Polsce ma jeszcze charakter sezonowy. Najwięcej spożywa się ich latem i jesienią, a najmniej zimą i wiosną.
Należy spożywać owoce różnych gatunków roślin zbieranych zarówno ze stanowisk naturalnych, jak i uprawowych. W chłodniejszej części klimatu umiarkowanego rosną różne drzewa, krzewy, byliny i krzewinki, których owoce są wartościowe pod względem zarówno kulinarnym, jak i dietetycznym. Wykonane badania składu chemicznego wskazują, że owoce te są bogate w sole mineralne, witaminy, kwasy organiczne i pektyny, a także związki zapobiegające chorobom cywilizacyjnym, jak bioflawonoidy i inne.
W skrypcie tym, przeznaczonym głównie dla studentów kierunku ogrodnictwo, specjalność produkcja ogrodnicza, przedmioty: owoce i warzywa innych stref klimatycznych, sadownictwo oraz owoce i warzywa w żywieniu człowieka, zamieszczono opis najważniejszych gatunków roślin owocodajnych rosnących w klimacie umiarkowanym i subarktycznym. Podano miejsce ich występowania i opis botaniczny, zamieszczono też możliwości wykorzystania owoców oraz warunki uprawy.
Zgodnie z geografią roślin {KORNAŚ i MEDWECKA-KORNAŚ 2002), charakterystyka gatunków dotyczy tych, które rosną w jednej z podanych niżej stref, kilku lub nawet we wszystkich, jak żurawina czy borówka czernica. Są to: strefa klimatyczna chłodna i wilgotna (VI), chłodna i sucha (VII), bardzo chłodna i wilgotna (VIII) oraz podbiegunowa (subpolarna) (IX).
Mamy nadzieję, że skrypt będzie również przydatny dla użytkowników działek, a także osób zainteresowanych zbieraniem owoców w naturalnych ich siedliskach, jak lasy, nieużytki, tereny bagienne i torfowe.

Spis treści:

Wstęp

GROMADA - GYMNOSPERMAE - NAGOZALĄŻKOWE
Ginko - miłorząb
Juniperus - jałowiec
Taxus - cis
Pinus - sosna

GROMADA ANGIOSPERMAE (ANGIOSPERMATOPHYTA)
- OKRYTOZALĄŻKOWE, KLASA MAGNOLIOPSIDA (DICOTYLEDONAE)
- DWULIŚCIENNE
Actinidia - aktinidia
Amelanchier - świdośliwa
Arctostaphylos - mącznica
Aronia - aronia
Berberis - berberys (kwaśnica)
Chaenomeles - pigwowiec
Cornus - dereń
Corylus - leszczyna
Crataegus - głóg
Elaeagnus - oliwnik
Empetrum - bażyna
Fagus - buk
Fragaria - poziomka i truskawka
Gaulteria - golteria (gaulteria)
Hippophae - rokitnik
Lonicera - suchodrzew i wiciokrzew
Mahonia - mahonia
Malus - jabłoń
Morus - morwa
Padus - czeremcha
Prunus - śliwa
Pyrus - grusza
Ribes - porzeczka i agrest
Rosa - róża
Rubus - jeżyna, malina
Sambucus - bez, syn. dziki bez
Schisandra - cytryniec
Shepherdia - szeferdia
Sorbus - jarząb
Vaccinium - borówka i żurawina
Viburnum - kalina
Vitis - winorośl

Literatura
Skorowidz nazw gatunków i odmian