W literaturze przedmiotu nie było do tej pory kompleksowej pracy poświęconej prawu nieletniego do rzetelnego procesu przed sądami rodzinnymi, sprawie zapewnienia rzetelnego postępowania sądowego 50 tys. rocznie nieletnich, którym stawiane są zarzuty popełnienia czynu zabronionego przez prawo karne albo demoralizacji. Prawo do rzetelnego procesu jest jednym z kilku fundamentów demokratycznego państwa prawnego. Podjęcie tego problemu w odniesieniu do nieletnich było spowodowane m. in. tym, że przez 8 lat byłem sędzią rodzinnym, prowadziłem kilkaset postępowań w sprawach nieletnich i wydałem kilkaset orzeczeń. Odczuwałem wówczas silną potrzebę teoretycznego zrozumienia istoty swojej pracy i przyczynienia się do poszerzenia wiedzy prawniczej w tym obszarze.
Celem podjętych badań było porównanie praw nieletniego w praktyce postępowania sądowego ze standardami wyznaczonymi przez przepisy prawa międzynarodowego i prawa wewnętrznego.
W monografii staram się ustalić, czy prawo nieletniego do rzetelnego procesu jest rzeczywiście przestrzegane. Jaki poziom ochrony wyznacza standard wypracowany przez społeczność międzynarodową? Według A. Rzeplińskiego standard proponowany i wymagany w praktyce przez społeczność międzynarodową stanowi propozycję modelową, której w praktyce orzeczniczej państwa o przeciętnym poziomie kultury prawniczej nie sposób nie osiągnąć w przeciętnym procesie sądowym, przeprowadzonym z przeciętną starannością przez przeciętnego sędziego. ?Ustawodawca tworzy zawsze standard minimalny, z wbudowanymi mechanizmami korekcyjnymi" w postaci instytucji zaskarżania oraz wznowienia postępowania.

Spis treści:

Wstęp

Rozdział I. Ochrona praw nieletnich w prawie międzynarodowym
1. System ONZ w zakresie przestrzegania praw nieletniego
2. Europejski system ochrony praw nieletniego

Rozdział II. Ochrona praw nieletniego w prawie polskim
1. Konstytucja a prawo nieletniego do rzetelnego procesu
2. Postępowanie z nieletnimi w świetle ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich
2.1. Uwagi ogólne
2.2. Pojęcie nieletniego w prawie polskim
2.3. Zasady prawne i środki stosowane wobec nieletnich
2.4. Zasady procesowe postępowania z nieletnimi
2.5. Udział policji w postępowaniu a prawa nieletniego i jego rodziców        
2.6. Prawa nieletniego i innych stron w postępowaniu
3. Zgodność prawa wewnętrznego z prawem międzynarodowym

Rozdział III. Metody badań własnych

Rozdział IV. Przestrzeganie praw nieletniego i stosowane środki w postępowaniu przed sądami rodzinnymi Okręgu Opolskiego   
1. Czynności podejmowane przez policję
2. Postępowanie wyjaśniające przed sądem rodzinnym
3. Postępowanie opiekuńczo-wychowawcze
4. Postępowanie poprawcze
5. Postępowanie odwoławcze
6. Postępowanie wykonawcze

Rozdział V. Podsumowanie i propozycje zmian

Bibliografia
Aneks
Spis tabel i rycin
Summary