Najprawdopodobniej niemal codziennie przechodzimy albo przejeżdżamy przez co najmniej jeden most. Ale, czy to już wszystko, co możemy na tea temat powiedzieć ? Jak szybko i łatwo dostać się z punktu A do punktu B przez punkty C i D ( używając własnych nóg, samochodu czy pociągu)? W odróżnieniu od budynków mieszkalnych, biur, sal koncertowych czy szpitali, mosty muszą stale dostosowywać się do złożonych i wciąż rosnących potrzeb ludzi związanych z ich niekończącą się aktywnością. Im lepiej most spełnia swoje aktualne zadania, tym bardziej narażony jest na przemijanie. Ale czy to już wszystko ? Jeśli tak, nie warto by było pisać tej książki. Jeśli podstawowe pytanie dotyczące każdego mostu brzmi ?dlaczego?", to po ustaleniu konieczości wybudowania przeprawy pojawia się pytanie: ?jak?". I o tym właśnie jest ta książka. Odpowiedzi inżynierów na to pytanie układają się w jedną z najbardziej fascynujących opowieści o technice na przestrzeni dziejów. Chociaż w końcu XX w. wzrosły nasze obawy i nieufność wobec techniki i jej konsekwencji -pomimo ciągłego wzrostu jej udziału w naszym życiu - to sądzę, że książka ta ukaże interesujący i zapewne pozytywny obszar ?wielkiej inżynierii". Nie bez przyczyny słowa ?budowanie mostów" stały się metaforą dla każdej pożytecznej ludzkiej aktywności - raczej współpracy niż konfrontacji, pomocy, a nie szkodzenia, łączenia, a nie rozdzielania. Około dwudziesta lat temu amerykański inżynier chińskiego pochodzenia TY Lin napisał w związku ze swoim wizjonerskim zamysłem budowy ,Międzynarodowego Mostu Pokoju" przez Cieśninę Beringa, między Ameryką Północną i Rosją (nie należy zapominać, że były to czasy zimnej wojny): ?Mosty są czymś dużo więcej niż materialnym połączeniem pomiędzy dwoma punktami na ziemi. Mosty służą także pogłębianiu kontaktów pomiędzy społeczeństwami, kulturami i ideologiami politycznymi. Mogą takie przyczynić się do pokonania przepaści między biednymi a bogatymi narodami, kapitalizmem a socjalizmem, demokracją a totalitaryzmem." Jednym z bardziej przejmujących wydarzeń wojny w Bośni było zniszczenie starego mostu w Mostarze w 1993 r., a jednym z najbardziej przekonujących symboli możliwości odnowy była jego odbudowa. Mosty są dowodem, że ludzkości zawsze nieobca była technika. Neandertalczyk, ścinając drzewo i kładąc je nad strumieniem, posługiwał się techniką, chociaż prymitywną. Podobnie postępowali budowniczowie średniowieczni, przez dziesięciolecia w pocie czołą wznoszący surowe przęsła Old London Bridge (Starego Mostu Londyńskiego) ponad bystrymi nurtami Tamizy, i podobnie - XIX-wieczny inżynier Sir John Rennie, używający prymitywnego jeszcze silnika parowego przy budowie fundamentów New London Bridge (,Nowego Mostu Londyńskiego), i podobnie - współcześni inżynierowie, którzy zastąpili tea obiekt smukłym mostem z betonu sprężonego zaledwie kilkadzisiąt lat temu. Od czasów prehistorycznych do dzisiaj ludzie posługują się techniką; jedyne co się zmieniło, co poziom wiedzy i doświadczenie.
Spis treści:
Wprowadzenie
Tablica chronologiczna
1. POCZĄTKI
Mechanika konstrukcji mostowych 14
Zmagania z grawitacją - konstrukcje wiszące 16
Świat starożytny 18
Fundamenty mostów rzymskich 20
Akwedukty rzymskie 22
Największe rzymskie mosty kamienne 24
Nieznana spuścizna Chin 26
2. OKRES ŚREDNIOWIECZA
Les Freres du Pont-Rodan, Francja 30 Ponte Vecchio we Florencji, Wfochy 32
Most Karola w Pradze, Czechy 34
3. OD ODRODZENIA DO OŚWIECENIA
Most Rialto w Wenecji, Włochy 38
Mosty w innych częściach świata - Azja 40
Westminster- nowy most w Londynie, Anglia 42
Perronet i Pont de Neuilly w Paryżu, Francja 44
4. MOSTY Z ŻELAZA 1 KAMIENIA - REWOLUCJA PRZEMYSŁOWA
Odrodzenie stylu rzymskiego -Pontcysyllte, Walia 52
Mosty sklepione na Tamizie w Londynie, Anglia 54
Wymiana Mostu Londyńskiego, Anglia 56
Pierwsze mosty wiszące o sztywnym dźwigarze głównym 58
Most przez cieśninę Menai, Walia 60
Grand Pont Suspendu we Fryburgu, Szwajcaria 62
5. BRUNEL I EPOKA INŻYNIERII HEROICZNEJ
Most kolejowy Britannia w cieśninie Menai, Walia 66
Wiadukty drewniane Brunela, Anglia 68
Most wiszący Clifton w Bristolu, Anglia 70
Most Royal Albert w Saltash, Anglia 74
Katastrofa mostu nad Tay, Szkocja 76
Most kolejowy nad zatoką Forth, Szkocja 78
Mosty zwodzone I-Tower Bridge w Londynie, Anglia 80
6. NOWY ŚWIAT, STARE I NOWE POMYSŁY
Amerykańskie koleje i mosty kratowe 84
Most wiszący w Wheeling nad rzeką Ohio, USA 85
Pociągiem przez Niagarę, USA 86 James Eads i most w St. Louis, USA 88
Most Brookliński w Nowym Jorku, USA 90
7. KONSTRUKCJE STALOWE XX WIEKU
Czarna seria katastrof - most w Quebec, Kanada 94
Most nad cieśniną Carquinez w San Francisco, USA 96
Most Haura w Kalkucie, Indie 98
Most Hell Gate nad East River w Nowym Jorku, USA 100
Rywalizacja australijsko-amerykańska: Sydney - Nowy Jork 102
Renesans dźwigarów skrzynkowych, Europa 104
8. STALOWE MOSTY WISZĄCE
Most Jerzego Waszyngtona w Nowym Jorku, USA 108
Mosty nad Zatoką San Francisco I, USA 110
Most nad Golden Gate w San Francisco, USA 112
?Galopująca Gerta" w stanie Waszyngton, USA 114
Most nad cieśniną Mackinac w stanie Michigan, USA 116
Most nad cieśniną Verrazano w Nowym Jorku, USA 118
Most drogowy nad Firth of Forth, Szkocja 120
Most przez Tag, Portugalia 122
Most przez Severn, Anglia/Walia 124
9. BETON - NOWE MOŻLIWOŚCI
Dzieła Roberta Maillarta, Szwajcaria 128
Wiadukt Tunckhannock w stanie Pensylwania, USA 130
Freyssinet i most w Plougastel w Bretanii, Francja 134
Mostowiec z Oregonu - Conde McCullough, USA 136
Narodziny sprężania 140
Sztuka sprężania betonu 142
Betonowi rekordziści, Australia i Chorwacja 144
10. MOSTY PODWIESZONE
Most przez jezioro Maracaibo, Wenezuela 148
Most Alexa Frasera w Kolumbii Brytyjskiej, Kanada 149
Most królowej Elżbiety II w Dartford, Anglia 150
Most Skarnsundet, Norwegia 152
Różnorodność konstrukcji podwieszonej 154
Mosty podwieszone - dzieła sztuki I: do lat 80. XX w. 156
11. KONIEC WIEKU
Most przez New River w Zachodniej Wirginii, USA 160
Most Ganter, Szwajcaria 161
Most Humber, Anglia 162
Mosty zwodzone II. Od Anglii do Egiptu 164
Pont de Normandie w Normandii, Francja 167
Most Konfederacji, Kanada 168
Program budowy przepraw Honsiu-Sikoku, Japonia 170
Sztuka Santiago Calatravy, Europa 174
Przeprawa przez Wielki Bełt, Dania 176
Most Tsing Ma w Hongkongu, Chiny 178
Most przez cieśninę Sund -z Danii do Szwecji 180
Mosty podwieszone - dzieła sztuki II: lata 90. XX w. 182
Kładki milenijne w Londynie i Gateshead, Anglia 184
12. WIEK XXI 186
Renesans Dalekiego Wschodu I- most Lupu w Szanghaju, Chiny 188
Most Leonarda P. Zakima (Bunker Hill) w Bostonie, USA 189
Most Rion -Antirion, Grecja 190
Wiadukt w Millau, Francja 192
Mosty nad Zatoką San Francisco II, USA 194
Renesans Dalekiego Wschodu II - most Stonecutters w Hongkongu, Chiny 196
Cieśnina Mesyńska, Włochy 200
Słowniczek (glosariusz) 202 Bibliografia 204 Indeks 206
|
