PRZEDMOWA

Badania własności polimerów i tworzyw sztucznych wykonuje się wykorzystując wiele różnorodnych metod. Wynika to z potrzeby określenia wielkości charakteryzujących zachowanie się danego materiału w różnych warunkach, dokonania pierwszej oceny nowych produktów, porównania ich z produktami znanymi oraz wstępnego dobru tworzyw do określonego celu.

Często istnieje konieczność wyznaczania charakterystycznych wielkości danego polimeru czy tworzywa sztucznego w możliwie prosty sposób. Pomimo różnorodności tworzyw sztucznych ich badanie za pomocą przyrządów i aparatury z zastosowaniem znormalizowanych metod może być podobne.

Dzięki badaniom przeprowadzonym na takiej samej aparaturze i taką samą metodą można porównać różne tworzywa i dobierać materiały o optymalnych cechach do danego rozwiązania technicznego.

Używane w książce symbole nazw chemicznych polimerów są zgodne z normami: PN-EN ISO 1043-1:2004 [103] i PN-ISO 1629:2005 [110].

Materiał zawarty w podręczniku dotyczy ćwiczeń laboratoryjnych identyfikacji oraz oznaczenia różnych, zwłaszcza użytkowych, właściwości tworzyw sztucznych i gumy. Treść ćwiczeń tworzy integralną całość z wykładami Pt. ‘Materiałoznawstwo i stosowanie tworzyw sztucznych”, część I [118], prowadzonymi dla studentów dziennych i zawodowych studiów dla pracujących, kończących specjalizację „technologia tworzyw sztucznych” na Wydziale Materiałoznawstwa, Technologii i Wzornictwa w Politechnice Radomskiej.

Celem niniejszego opracowania jest ułatwienie studentowi zapoznania się z teoretycznymi i praktycznymi zasadami metod analitycznych do identyfikacji i oznaczania różnych właściwości tworzyw sztucznych i gumy.

Ćwiczenia dobrano pod kątem poznania:

• Podstawowej metodyki i metod identyfikacji różnych polimerów, tworzyw sztucznych i gumy,

• Metodyki i metod oznaczania wybranych tworzyw sztucznych,

• Fizykochemicznych właściwości tworzyw sztucznych,

• Mechanicznych właściwości tworzyw sztucznych,

• Cieplnych właściwości tworzyw sztucznych,

• Optycznych właściwości konstrukcyjnych tworzyw sztucznych, klejów,

• Fizykomechanicznych właściwości tworzyw sztucznych,

• Chemicznych właściwości tworzyw sztucznych, a także przez odpowiedni dobór próbek i warunków zewnętrznych,

• Metod badań wpływu różnych czynników związanych z budową chemiczną, strukturą polimerów, obecnością różnych dodatków oraz niektórych czynników zewnętrznych na użytkowe właściwości tworzyw sztucznych.

W rozdziale 1. omówiono podstawowe wiadomości o bezpiecznej pracy w laboratorium. Rozdział 2. zawiera wprowadzenie do materiałoznawstwa. W rozdziale 3. podano metody identyfikacji tworzyw sztucznych: wstępne czynności identyfikacyjne, identyfikację na podstawie rozpuszczalności, reakcji barwnych oraz na podstawie interpretacji widm IR. Trzy ćwiczenia dotyczą oceny palności tworzyw sztucznych (rozdz. 4)

W rozdziale 5. zebrano 15 ćwiczeń obejmujących metody oznaczania fizykochemicznych właściwości tworzyw sztucznych, w tym użytkowych właściwości laminatu „Unilam” i kleju mocznikowo-formaldehydowego.

Rozdział 6. (11 ćwiczeń) obejmuje metody pomiarowe mechanicznych właściwości tworzyw sztucznych, w tym bardziej defektoskopowe do określania nieciągłości strukturalnych występujących w kształtkach tworzyw sztucznych.

W rozdziale 7. opisano metody oznaczania wybranych właściwości termicznych oraz oznaczania ciepła spalania tworzyw sztucznych. Rozdział ten obejmuje 7 ćwiczeń.

Rozdział 8. obejmuje 2 ćwiczenia

- polaryskopowi pomiary szczątkowych naprężeń wewnętrznych w polimerach przezroczystych

- współczynnik załamania światła.

Ze względu na odrębność użytkowych właściwości i zastosowań elastomerów. Metody oznaczania właściwości gumy ujęto w oddzielnym rozdziale 9.

Oznaczenie właściwości gumy opracowano w postaci 8 ćwiczeń. Rozdział 9 ma bardziej rozbudowane wprowadzenie do ćwiczeń, ponieważ zagadnień tych nie ujęto w książce (ćwiczeń 10).

Niniejszy podręcznik zawiera łącznie 56 ćwiczeń laboratoryjnych, charakteryzujące się różnym stopniem trudności wykonania i różną czasochłonnością. Dlatego zestawy ćwiczeń jako obowiązkowe minimum do wykonania przez studenta będą różne, w zależności od rodzaju studiów i czasu koniecznego do wykonania każdego ćwiczenia. Zestawy ćwiczeń będą ustalone przez prowadzącego zajęcia dydaktyczne.