Każdy
człowiek stara się, aby jego działanie prowadziło do wytyczonego
celu i wiązało się z poniesieniem jak najmniejszych kosztów.
Integralną cechą zorganizowanej działalności ludzkiej jest
dążenie do zmniejszenia stopnia niepewności potencjalnych działań.
Większość ludzi obawia się ponadto popełnić błąd, dlatego też
niechętnie podejmuje działania charakteryzujące się dużym
stopniem niepewności, to jest takie, których wynik może okazać
się niekorzystny. Innymi słowy, większość z nas obawia się
działań i podejmowania decyzji w okolicznościach pociągających
za sobą duży stopień niepewności lub ryzyka.
Każde
przedsięwzięcie wymaga spełnienia wielu warunków. Jednym z
najważniejszych jest zdobycie optymalnej liczby danych, które w
wyniku procesu analitycznego staną się informacjami. Na ich
podstawie można podjąć racjonalną decyzję oraz przeprowadzić
logiczny proces decyzyjny. Na uwagę zasługuje stwierdzenie, że w
procesie decyzyjnym wymagana jest optymalna liczba danych. Jest ono
jednak mało precyzyjne. Faktem jest, że nie sposób dokładnie
określić, ile i jakie dane są niezbędne, aby można było podjąć
racjonalną decyzję – pozbawioną wysokiego poziomu ryzyka.
Każda
decyzja, zanim zostanie podjęta, powinna być poprzedzona stosownym
procesem decyzyjnym. Wydawać by się mogło, że ze względu na
różnorodność gatunkową podejmowanych decyzji proces ten ma różny
charakter. Okazuje się jednak, że większość z nich poprzedzana
jest bardzo zbliżonym schematem dedukcyjnym. Oczywiście, gdy
brakuje nam czasu, proces ten przebiega w formie skompresowanej.
Bywają sytuacje, w których decyzje podejmujemy intuicyjnie.
Intuicja musi jednak być silnie podbudowana doświadczeniem i
wiedzą.
Niniejszy
skrypt ma charakter przekrojowy. Jego celem jest pokazanie
Czytelnikowi, że proces planowania operacyjnego, mający określoną
strukturę i stosowne wymogi formalne, jest bardzo podobny, jeśli
nie identyczny, do procesu decyzyjnego obowiązującego w środowisku
cywilnym. Jak twierdzi jeden z wykładowców strategii w Naval War
College Michel I. Handel: „Obowiązujące w siłach zbrojnych i
biznesie zasady oraz cele, które mają być osiągnięte, są bardzo
zbliżone lub nawet identyczne. Jedyną różnicę stanowią środki,
którymi dysponuje każda ze stron. Wojsko ma do dyspozycji okręty,
czołgi, samoloty, żołnierzy, wywiad. Wielkie korporacje zaś –
środki finansowe, marketing, promocje i wywiad gospodarczy. Również
zasadnicze cele każdej ze stron są identyczne: utrzymać lub
opanować teren bądź rynek. Tak więc, chcąc zrozumieć wojnę,
zrozum zasady biznesu, i odwrotnie – nie można być dobrym
biznesmenem bez zrozumienia zasad prowadzenie wojny”.
Opierając
się na tym twierdzeniu, przyjęto w niniejszym skrypcie założenie,
że nie jest możliwe właściwe zrozumienie i interpretowanie zasad
leżących u podstaw planowania operacyjnego bez zapoznania się
m.in. z takimi pojęciami, jak: decyzja, proces decyzyjny, cykl
decyzyjny oraz teoria procesu decyzyjnego