Przeznaczony do nauczania zawodu technik mechatronik w następujących typach szkół: czteroletnim technikum, trzyletnim technikum uzupełniającym, dwuletniej szkole policealnej i rocznej szkole policealnej na podbudowie liceum profilowanego o profilu mechatronicznym. 
Książka stanowi również cenną pomoc dla inżynierów oraz kadry technicznej firm, zajmujących się produkcją urządzeń mechatronicznych, ich sprzedażą i serwisem.
"Podstawy mechatroniki" obejmują zagadnienia dotyczące: 
- istoty mechatroniki; 
- bezpieczeństwa i higieny pracy; 
- obwodów elektrycznych; 
- układów elektronicznych, pneumatycznych i hydraulicznych. 
Podręcznik został przygotowany bardzo starannie i przystępnie, ze zwróceniem szczególnej uwagi na praktyczną stronę przedstawionych zagadnień. Powstał we współpracy z niemieckim wydawnictwem Verlag Europa-Lehrmittel, specjalizującym się w przygotowaniu nowoczesnych podręczników szkolnych. 
Podręcznik ma atrakcyjną szatę graficzną, ułatwiającą przyswajanie prezentowanych treści programowych. Zawiera liczne, kolorowe ilustracje, rysunki, wykresy i tabele. Został opracowany przez pracowników naukowych Politechniki Warszawskiej Wydziału Mechatroniki.

Spis treści:

1. Istota mechatroniki 
1.1 Synergia różnych zasad działania urządzeń zintegrowanych w systemie mechatronicznym 
1.2 Systemowe podejście przy projektowaniu urządzeń i systemów mechatronicznych 
1.3 Przykłady urządzeń i systemów mechatronicznych 
1.4 Znaczenie mechatroniki dla rozwoju gospodarczego kraju 
 
2. Bezpieczeństwo i higiena pracy 
2.1 Człowiek jest miarą 
2.1.1 Ergonomia 
2.1.1.1 Ergonomiczne stanowisko pracy 
2.1.1.2 Ergonomiczne urządzenie mechatroniczne 
2.1.2 Obciążenia wywołane pracą 
2.1.2.1 Obciążenia spowodowane rodzajem pracy 
2.1.2.2 Obciążenia wywołane organizacją pracy 
2.2 Warunki bezpiecznej pracy 
2.2.1 Obowiązujące przepisy i dyrektywy 
2.2.1.1 Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów 
2.2.1.2 Przepisy, dyrektywy, normy 
2.2.1.3 Przepisy o zapobieganiu wypadkom 
2.2.2 Oznakowania dotyczące bezpieczeństwa pracy 
2.2.2.1 Oznakowanie materiałów niebezpiecznych 
2.2.2.2 Znaki bezpieczeństwa 
2.2.3 Bezpieczne użytkowanie narzędzi i przyrządów 
2.2.4 Odzież i środki ochrony indywidualnej 
2.3 Praca z urządzeniami elektrycznymi 
2.3.1 Ogólne warunki zasilania elektrycznego 
2.3.2 Podstawowe pojęcia 
2.3.3 Zagrożenia spowodowane pracą z urządzeniami elektrycznymi 
2.3.3.1 Działanie prądu elektrycznego na organizm człowieka 
2.3.3.2 Kompatybilność elektromagnetyczna 
2.3.4 Bezpieczna praca z urządzeniami elektrycznymi 
2.3.4.1 Pięć reguł bezpiecznej pracy z urządzeniami elektrycznymi 
2.3.4.2 Bezpieczna praca w pobliżu instalacji znajdujących się pod napięciem 
2.3.4.3 Bezpieczna praca przy wykonywaniu robót na instalacji znajdującej się pod napięciem 
2.3.5 Ochrona przeciwporażeniowa 
2.3.5.1 Ochrona przed dotykiem bezpośrednim i pośrednim 
2.3.5.2 Ochrona przez bardzo niskie napięcie 
2.3.5.3 Ochrona przez ograniczenie energii rozładowania 
2.3.5.4 Ochrona przeciwporażeniowa w warunkach normalnych (ochrona przed dotykiem bezpośrednim lub ochrona podstawowa) 
2.3.5.5 Ochrona przeciwporażeniowa w warunkach awaryjnych (ochrona przed dotykiem pośrednim lub ochrona w warunkach zagrożenia) 
2.3.5.6 Izolacje ochronne 
2.3.5.7 Ochrona przez izolację pomieszczeń 
2.3.5.8 Ochrona przez galwaniczne oddzielenie obwodów 
2.3.5.9 Ochrona przez nieuziemione, lokalne połączenia wyrównawcze 
2.4 Praca z urządzeniami pneumatycznymi 
2.4.1 Zagrożenia spowodowane pracą z urządzeniami pneumatycznymi 
2.4.2 Przepisy dotyczące bezpiecznego użytkowania instalacji i zbiorników ciśnieniowych 
2.4.3 Bezpieczna praca z urządzeniami pneumatycznymi 
2.5 Praca z urządzeniami hydraulicznymi 
2.5.1 Zagrożenia spowodowane pracą z urządzeniami hydraulicznymi 
2.5.2 Działanie cieczy hydraulicznych na organizm człowieka i jego środowisko 
2.5.3 Bezpieczna praca z urządzeniami hydraulicznymi 
2.6 Bezpieczna praca z urządzeniami i systemami mechatronicznymi 
2.6.1 Przedsięwzięcia usuwające główne zagrożenia 
2.6.2 Postępowanie powypadkowe 
2.6.3 Ochrona przeciwpożarowa i postępowanie w przypadku pożaru 
2.6.4 Postępowanie z materiałami niebezpiecznymi 
2.6.5 Wytyczne UE dla zapewnienia bezpiecznej pracy urządzeń i systemów 
 
3. Obwody elektryczne 
3.1 Wprowadzenie do elektrotechniki 
3.1.1 Podstawowe wielkości elektryczne i ich jednostki 
3.1.2 Ładunek elektryczny 
3.1.3 Napięcie elektryczne 
3.1.3.1 Wytwarzanie napięcia elektrycznego 
3.1.3.2 Rodzaje napięcia elektrycznego 
3.1.4 Prąd elektryczny 
3.1.5 Pole elektryczne 
3.1.6 Pole magnetyczne 
3.1.6.1 Wielkości charakteryzujące pole magnetyczne 
3.1.6.2 Materiały magnetyczne 
3.1.6.3 Obwody magnetyczne 
3.1.6.4 Prąd elektryczny w polu magnetycznym 
3.1.7 Indukcja elektromagnetyczna 
3.2 Obwody prądu stałego 
3.2.1 Elementy i budowa obwodu prądu stałego 
3.2.2 Rezystor w obwodzie prądu stałego 
3.2.2.1 Budowa rezystorów, ich właściwości i oznaczenia 
3.2.2.2 Łączenie szeregowe rezystorów 
3.2.2.3 Łączenie równolegle rezystorów 
3.2.2.4 Szeregowe i równolegle łączenie rezystorów 
3.2.3 Kondensator w obwodzie prądu stałego 
3.2.3.1 Budowa kondensatorów, ich właściwości i oznaczenia 
3.2.3.2 Łączenie szeregowe i równolegle kondensatorów 
3.2.4 Cewka w obwodzie prądu stałego 
3.2.5 Obliczanie parametrów obwodów prądu stałego z jednym i kilkoma źródłami napięcia 
3.2.6 Stany nieustalone w obwodach prądu stałego 
3.3 Obwody prądu przemiennego 
3.3.1 Wytwarzanie napięcia przemiennego 
3.3.2 Podstawowe zjawiska, wielkości i parametry obwodów prądu przemiennego 
3.3.2.1 Przebiegi sinusoidalne 
3.3.2.2 Przebiegi niesinusoidalne 
3.3.2.3 Moce obwodów prądu przemiennego 
3.3.3 Kondensator w obwodzie prądu przemiennego 
3.3.4 Cewka w obwodzie prądu przemiennego 
3.3.4.1 Budowa cewek i ich właściwości 
3.3.4.2 Reaktancja indukcyjna cewki 
3.3.4.3 Łączenie szeregowe i równoległe cewek 
3.3.5 Obliczanie parametrów obwodów prądu przemiennego z rezystorami, kondensatorami i cewkami (obwody RLC) 
3.3.5.1 Obwody szeregowe RC i RL 
3.3.5.2 Obwody równolegle RC i RL 
3.3.5.3 Straty w kondensatorze 
3.3.5.4 Straty w cewce 
3.3.5.5 Filtry RC i RL 
3.3.6 Obwody rezonansowe 
3.4 Obwody trójfazowe 
3.4.1 Wytwarzanie napięcia trójfazowego 
3.4.2 Podstawowe połączenia w obwodach prądu trójfazowego 
3.4.2.1 Układ gwiazdy 
3.4.2.2 Układ trójkąta 
3.4.2.3 Zastosowania układu gwiazdy i trójkąta 
3.4.3 Układy kompensacji mocy biernej 
 
4. Układy elektroniczne 
4.1 Podstawowe pojęcia z zakresu budowy układów elektronicznych 
4.1.1 Element i układ elektroniczny 
4.1.2 Elementy bierne i czynne układów elektronicznych 
4.1.3 Układy analogowe, binarne i cyfrowe 
4.1.4 Układy kombinacyjne i sekwencyjne 
4.1.5 Układy o stałym programie oraz układy programowalne 
4.2 Półprzewodnikowe elementy i układy elektroniczne 
4.2.1 Półprzewodniki 
4.2.1.1 Przepływ prądu w metalach i półprzewodnikach 
4.2.1.2 Właściwości półprzewodników typu P i N 
4.2.1.3 Właściwości złącza PN 
4.2.2 Diody półprzewodnikowe 
4.2.2.1 Budowa diod półprzęwodnikowych i ich oznaczenia 
4.2.2.2 Diody Zenera i Schottky'ego 
4.2.2.3 Lasery półprzewodnikowe 
4.2.3 Tranzystory 
4.2.3.1 Tranzystory bipolarne typu NPN i PNP 
4.2.3.2 Tranzystory unipolarne 
4.2.3.3 Obudowy tranzystorów i ich oznaczenia 
4.2.3.4 Tranzystor jako łącznik elektroniczny 
4.2.3.5 Tranzystor jako wzmacniacz niskich częstotliwości 
4.2.4 Tyrystory 
4.2.5 Triaki 
4.2.6 Diaki 
4.2.7 Elementy optoelektroniczne 
4.2.8 Chłodzenie elementów półprzewodnikowych 
4.2.9 Układy scalone 
4.2.10 Układy prostownikowe 
4.2.11 Układy stabilizacji napięć i prądów 
4.2.12 Układy wzmacniające 
4.2.12.1 Wzmacniacze z tranzystorami bipolarnymi 
4.2.12.2 Wzmacniacze z tranzystorami unipolarnymi 
4.2.12.3 Wzmacniacze operacyjne 
4.2.12.4 Zastosowanie wzmacniaczy operacyjnych 
4.3 Układy logiczne 
4.3.1 Sygnaty i kody 
4.3.2 Elementy układów logicznych 
4.3.2.1 Bramka I (AND) 
4.3.2.2 Bramka LUB (OR) 
4.3.2.3 Bramka NIE (NOT) 
4.3.2.4 Bramka NIE-I (NAND) 
4.3.2.5 Bramka NIE-LUB (NOR) 
4.3.2.6 Realizacje i podstawowe parametry bramek w technice scalonej 
4.3.3 Układy kombinacyjne 
4.3.3.1 Podstawowe prawa algebry dwuwartościowej 
4.3.3.2 Podstawy syntezy układów kombinacyjnych 
4.3.3.3 Minimalizacja liczby bramek w układach kombinacyjnych 
4.3.3.4 Projektowanie układów kombinacyjnych 
4.3.4 Układy sekwencyjne 
4.3.4.1 Asynchroniczne przerzutniki RS 
4.3.4.2 Synchroniczne przerzutniki JK 
4.3.4.3 Liczniki asynchroniczne i synchroniczne 
4.3.4.4 Rejestry 
4.3.4.5 Projektowanie układów sekwencyjnych 
4.4 Układy cyfrowe 
4.4.1 Budowa układu cyfrowego 
4.4.2 Informacja w układzie cyfrowym 
4.4.2.1 Reprezentacja liczb 
4.4.2.2 Reprezentacja znaków 
4.4.2.3 Reprezentacja instrukcji 
4.4.3 Elementy układów cyfrowych 
4.4.3.1 Rejestry przesuwne 
4.4.3.2 Specjalne elementy układów cyfrowych 
4.4.3.3 Przetworniki kodów cyfrowych 
4.4.3.4 Przetworniki analogowo-cyfrowe i cyfrowo-analogowe 
4.4.3.5 Pamięci state (ROM) 
4.4.3.6 Pamięci zapis/odczyt (RAM) 
4.4.3.7 Mikroprocesory 
4.4.4 Budowa mikrokomputera 
4.4.4.1 Architektura i minimalna konfiguracja 
4.4.4.2 Magistrale 
4.4.4.3 Wejścia i wyjścia sygnałowe 
4.4.4.4 Podstawowe tryby pracy mikrokomputera 
4.4.5 Programowanie mikrokomputera 
4.4.5.1 Programy użytkowe 
4.4.5.2 Języki programowania 
4.4.5.3 Rodzaje adresowania 
4.4.5.4 Listy instrukcji 
4.4.5.5 Przykład realizacji prostego programu 
4.4.6 Współpraca mikrokomputera z urządzeniami zewnętrznymi 
4.4.7 Przykłady zastosowań mikrokomputerów w urządzeniach mechatronicznych 
 
5. Układy pneumatyczne 
5.1 Fizyczne podstawy zachowania sprężonego powietrza 
5.1.1 Powietrze jako medium robocze 
5.1.2 Podstawowe prawa gazowe 
5.1.3 Rodzaje i parametry przepływu gazu 
5.1.4 Parametry charakteryzujące stan powietrza roboczego 
5.2 Budowa układu pneumatycznego 
5.2.1 Układ wytwarzania sprężonego powietrza 
5.2.2 Układ przygotowania powietrza roboczego 
5.2.3 Pneumatyczny układ napędowy 
5.2.4 Siłownik pneumatyczny 
5.2.4.1 Budowa siłownika tłokowego 
5.2.4.2 Budowa siłownika beztłoczyskowego 
5.2.4.3 Budowa siłownika beztłokowego (muskuł pneumatyczny) 
5.2.4.4 Dane techniczne i symbolika oznaczeń siłowników pneumatycznych 
5.2.5 Zawór pneumatyczny 
5.2.5.1 Budowa zaworu rozdzielającego tulejowo-gniazdowego 
5.2.5.2 Budowa zaworu rozdzielającego suwakowego 
5.2.5.3 Budowa zaworu rozdzielającego talerzowo-gniazdowego 
5.2.5.4 Zawory rozdzielające sterowane bezpośrednio i pośrednio 
5.2.5.5 Przegląd i budowa zaworów specjalnego przeznaczenia 
5.2.5.6 Dane techniczne i symbolika oznaczeń zaworów pneumatycznych 
5.3 Podstawowe układy sterowania siłownikiem pneumatycznym 
5.3.1 Dobór siłownika i zaworu rozdzielającego 
5.3.2 Bezpośrednie sterowanie siłownikiem tłokowym jednostronnego działania 
5.3.3 Pośrednie sterowanie siłownikiem tłokowym jednostronnego działania 
5.3.4 Bezpośrednie sterowanie siłownikiem tłokowym dwustronnego działania 
5.3.5 Pośrednie sterowanie siłownikiem tłokowym dwustronnego działania 
5.3.6 Przykłady zastosowań układów sterowania siłownikiem pneumatycznym 
5.3.6.1 Stanowisko produkcyjne realizujące proces montażu przez zagniatanie tulei 
5.3.6.2 Stanowisko produkcyjne realizujące proces zginania elementów blaszanych 
 
6. Układy hydrauliczne 
6.1 Fizyczne podstawy zachowania cieczy pod ciśnieniem 
6.1.1 Ciecz stojąca 
6.1.2 Ciecz płynąca 
6.1.3 Wytwarzanie ciśnienia i przepływu w cieczy 
6.1.4 Akumulacja energii w cieczy 
6.1.5 Parametry charakteryzujące stan cieczy 
6.2 Budowa układu hydraulicznego 
6.2.1 Ciecze hydrauliczne 
6.2.2 Zasady budowy układu hydraulicznego 
6.2.2.1 Budowa otwarta układu hydraulicznego (układ dławieniowy) 
6.2.2.2 Budowa zamknięta układu hydraulicznego (układ wyporowy) 
6.2.3 Siłownik hydrauliczny 
6.2.3.1 Budowa siłownika tłokowego 
6.2.3.2 Budowa siłownika nurnikowego i teleskopowego 
6.2.3.3 Budowa siłowników o ruchu wahadłowym 
6.2.3.4 Dane techniczne i symbolika oznaczeń siłowników hydraulicznych 
6.2.4 Silniki hydrauliczne - przegląd rozwiązań 
6.2.5 Zawór hydrauliczny 
6.2.5.1 Zasady budowy zaworów rozdzielających 
6.2.5.2 Budowa zaworu rozdzielającego suwakowego 
6.2.5.3 Budowa zaworu rozdzielającego proporcjonalnego 
6.2.5.4 Budowa serwozaworu rozdzielającego 
6.2.5.5 Przegląd i budowa zaworów specjalnego przeznaczenia 
6.2.5.6 Dane techniczne i symbolika oznaczeń zaworów hydraulicznych 
6.2.6 Osprzęt układu hydraulicznego 
6.3 Podstawowe układy sterowania siłownikowymi i silnikowymi napędami hydraulicznymi 
6.3.1 Układ pompa i silnik hydrauliczny 
6.3.2 Dobór siłownika, silnika i zaworu rozdzielającego 
6.3.3 Sterowanie różnicowe siłownika tłokowego z jednostronnym tłoczyskiem 
6.3.4 Sterowanie siłownikiem o zmiennym obciążeniu 
6.3.5 Zabezpieczenie napędu hydraulicznego przed przeciążeniem 
6.3.6 Przykłady zastosowań układów sterowania siłownikiem hydraulicznym 
6.3.6.1 Hydrauliczna jednostka napędowo-posuwowa 
6.3.6.2 Stanowisko produkcyjne z siłownikiem mocującym przedmiot obrabiany i siłownikiem posuwowym narzędzia 
6.3.6.3 Warianty współpracy dwóch siłowników w stanowisku produkcyjnym: synchronizacja działania i wybór prędkości ruchu 
 
Skorowidz
Wykaz firm i instytucji