Badanie celów i wartości traktowanych jako zasadnicze w problematyce funkcjonowania państwa oraz analiza rozwoju myśli w dziedzinie funkcjonowania prawa należą do historii doktryn polityczno-prawnych i filozofii prawa. Akcentowanie historycznych uwarunkowań poglądów na temat celów, zasad, organizacji i funkcjonowania prawa to zdecydowanie domena doktryn, natomiast wyprowadzanie katalogu wartości z teorii naturalnych praw człowieka - filozofii prawa1. Doktryny prawa natury, podejmując problematykę sprawiedliwości, oddziaływały na treści prawa stanowionego, wpłynęły także na rozwój prawa międzynarodowego publicznego.
Prawo, oprócz tego, że powstaje w rezultacie świadomego i celowego tworzenia przez prawodawcę, czerpie swoje treści z kulturowo uwarunkowanych poglądów na temat roli prawa w społeczeństwie i polityce. Podobnie uwarunkowane są wartości, motywując ludzi do osiągania określonych celów ekonomicznych, politycznych i prawnych. Społeczeństwa oddziałują na siebie za pomocą różnych mechanizmów. Porządek społeczny kształtuje się w wyniku często nieuświadomionych, a przecież realnych procesów kulturowych.
Spis treści
Wstęp
Część pierwsza
PRAWO JAKO ZJAWISKO ŚWIATA KULTURY
1. Prawo, wartości, kultura
1.1. Problemy definicyjne
1.2. Kultura jako zjawisko społeczne służące do programowania zasad gry i wartości
1.3. Problem wolności od wartościowania
1.4. Hermeneutyka jako narzędzie analizowania świadomości, w tym prawnej
2. Kontrola społeczna i podatność osobowości ukształtowanej przez kulturę
2.1. Osobowość polityczna człowieka w poglądach społecznych Platona
2.2. Osobowość człowieka w przestrzeni kulturowej (społecznej)
2.3. Osobowość kontrolowana przez moralność i prawo w myśli Herberta Lionela Adolphusa Harta
2.4. Osobowość kształtowana przez humanizujące wzorce kulturowe w teorii prawnonaturalnej Gustawa Radbrucha
2.5. Osobowość zbiorowa kształtowana przez doświadczenia historyczne na przykładzie Polski
2.6. Polityczno-prawne zagadnienia tożsamości jednostkowej i narodowej
3. Zmiany w definicjach kultury związane z globalizacją
3.1. Aksjologia ewolucjonizmu i polityka kolonizacji
3.2. Modyfikacja eurocentryzmu i etnocentryzmu przez dyfuzjonizm
3.3. Wartości społeczne z perspektywy funkcjonalnej
3.4. Relatywizm etyczny jako podstawa tolerowania odmienności kulturowej
3.5. Ukryte struktury ludzkiego myślenia, czyli ogólnoludzka jedność cech umysłu
3.6. Normy i wartości jako systemy pojęciowe i modele dla percypowania zjawisk
4. Społeczeństwo globalne i problemy globalizacji
4.1. Społeczeństwo globalne jako hipotetyczna jedność
4.2. Ekonomiczna kompresja świata
4.3. Kulturowy aspekt globalizacji prawa
Część druga
WPŁYW KULTURY NAAKSJOLOGIĘ PORZĄDKU PRAWNEGO I MOŻLIWOŚCI ROZWOJU JEDNOSTKI W SPOŁECZEŃSTWIE
1. Wpływ idei praw człowieka na ekonomię
1.1. Etyka społeczna i kryzys ekonomiczno-polityczny
1.2. Rozwój ekonomiczny i podstawowe wolności
1.3. Prawa człowieka - recepcja kulturowa
1.4. Wartości duchowe pozostające w związku z innymi potrzebami
2. Wpływ idei praw człowieka na wartości duchowe
2.1. Prawość w systemie wartości społeczno-moralnych
2.2. Człowieczeństwo i praca
2.3. Poczucie własnej wartości w przestrzeni aksjologicznej
3. Personalistyczne i kulturowe wyznaczniki mediacji w realizacji dobra wspólnego
3.1. Świadomość społeczna i mediacja - zależności
3.2. Konflikt i rozumienie sprawiedliwości
3.3. Wartości w komunikacji interpersonalnej
3.4. Zróżnicowanie kulturowe w podejściu do rozwiązywania konfliktów
Część trzecia
KULTUROWE PRZEMIANY UŻYTKOWANIA ŚRODOWISKA I ICH ZNACZEND3 DLA DDEI INTEGRACJI
1. Środowisko naturalne jako wartość podlegająca ochronie prawnej
2. Cywilizacyjne i kulturowo-ekologiczne procesy adaptacyjne. Krytyka i postulaty polityczno-prawne
3. Ekonomiczne implikacje wzorów kulturowych
4. Zasoby energii i kultura - wpływ problemu na pozycję państw narodowych
5. Dylematy aksjologiczne w konstrukcjach modelu konsumpcji
6. Problem sprawiedliwości środowiskowej i międzynarodowej
Słowo na zakończenie
Literatura przywołana w tekście
Abstract
|
