Wyzwaniem dla współczesnych badaczy architektury jest narastająca liczba encyklopedycznych i historycznych opracowań architektury, w tym znakomitych podręczników. Czytelne w nich oczywiste dążenia do rekonstrukcji form architektury monumentalnej są ukazywane kosztem jednak prezentacji szczegółów użytkowania ich wnętrz. Sprzyja temu specyfika źródeł, dotyczących przede wszystkim kolejnych faz przemian budowli oraz brak danych dotyczących wnętrz i ich mobilnego wyposażenia.
Tak jak w każdym, najmniejszym nawet wnętrzu architektonicznym istnieje jego geometryczne, ale i użytkowe oraz symboliczne centrum (nie są one tożsame!), tak również ujawniają się one w każdym obiekcie, zarówno w prostym domu, jak i w skomplikowanych, bogatych zespołach rezydencjalnych i świątyniach.
Ze względu na założenia niniejszego opracowania, za podstawowe w przeprowadzonych analizach przyjęto usytuowanie i funkcję ceremonialno-kultową szczególnego miejsca, które było uroczystym centrum spotkania człowieka z monarchą bądź bóstwem. Skryte w kultowych ceremoniach lub eksponowane i dominujące w otwartym krajobrazie, zaakcentowane były najczęściej ceremonialnym siedziskiem - tronem. Taki monumentalny mebel, o specyficznym wyposażeniu dekoracyjno-symbolicznym, który swymi antropometrycznymi proporcjami sugerował obecność siedzącej na nim postaci, stał się z czasem nieodłącznym atrybutem i insygnium władzy monarchicznej we wszystkich cywilizacjach ziemskiej ekumeny.
Nowe ujęcie, zaprezentowane w opracowaniu zatytułowanym Trony w architekturze - architektura tronów, skoncentrowane jest na analizie tego t obiektów oraz ich przestrzennego, symbolicznego i funkcjonalnego kontekstu. W odróżnieniu od wspomnianych, encyklopedycznych i podręczników ujęć, jest to niejako „odśrodkowa" prezentacja architektury, z zaakcentowaną funkcją mebla jako monumentalnego i ceremonialnego centrum zarówno rezydencji, jak i jej otoczenia. Jest to również rodzaj „przekroju" przez dzieje, prezent cennego bogactwo znaczeń, symboliki form i osiąg] technicznych - tych kulturowych ikon, zapisu proj mów politycznych i teologicznych, a także wybitnych często osiągnięć artystycznych. Jest kondensacją artystycznych, charyzmy władców i magicznej bogów, stanowiąc dzięki temu szczególnie wartośi wy dokument historyczny i kulturowy.
Spis treści
Wstęp
Rozdział I
Geneza, funkcje i formy tronu w pierwszych społeczeństwach osiadłych rolników i plemion pierwotnych
Rozdział II
Trony Czarnej Afryki
Rozdział III
Mezopotamia - od tronu „wiązki trzcin" do tronu góry
Rozdział IV
Trony starożytnej Persji 559 r. p.n.e.-651 r. n.e. Od Cyrusa Wielkiego do Jazdegerda III
Rozdział V
Trony bogów i boskich faraonów w starożytnym Egipcie
Rozdział VI
Trony bogów i królów Syrii i Palestyny. Trony biblijne
Rozdział VII
Starożytna Egea - pierwsze trony Europy - epifania bóstw i siedziska królów w pałacach minojskich i warowniach mykeńsldch
Rozdział VIII
Greckie trony - od form krajobrazowych do konstrukcji architektonicznych
Rozdział IX
Trony Etrusków
Rozdział X
Trony starożytnego Rzymu
Rozdział XI
Bizancjum i okres wczesnego chrześcijaństwa. Trony cesarzy i katedry biskupów
Rozdział XII
Trony epoki Karolingów i czasów romańskich
Rozdział XIII
Trony gotyckie
Rozdział XIV
Trony islamu
Rozdział XV
Trony Indii
Rozdział XVI
Chiny - trony smoka i feniksa
Rozdział XVII
Trony renesansowe - w ceremoniale i pałacowej scenerii
Rozdział XVIII
Trony baroku - kulminacja chwały i potęgi
Rozdział XIX
Rokoko - kres świętych tronów - salonowy fotel tronem
Rozdział XX
Trony klasycystyczne: od epoki Ludwika XVI do biedermeieru i neoklasycyzmów XX wieku
Rozdział XXI
Trony królów i bogów Ameryki prekolumbijskiej
Rozdział XXII
Wiek XX. Tron jako historyczny pomnik, burżuazyjny znak prestiżu i artystyczna prowokacja
Zakończenie
Literatura
Indeksy
Indeks nazw osobowych, bóstw, dynastii, plemion
Indeks nazw geograficznych
Indeks rzeczowy
|
