Prace poświęcone konkretnym przykładom sztuki melancholicznej z reguły
zawierają mniej lub bardziej szczegółowe omówienie dziejów melancholii w
ogóle. Ponieważ prac takich ostatnio przybywa w humanistyce polskiej,
pozwoliłam sobie odstąpić od tego zwyczaju. Niezbędne konteksty
przywołuję we wprowadzeniach do poszczególnych rozdziałów, a także w
dygresjach i przypisach (które skądinąd przypominają "melanchologiczną"
strategię egzegezy). Z żalem też zrezygnowałem z pokusy eksponowania
oszałamiającego bogactwa saturnicznej tradycji, które groziłoby
przytłoczeniem omawianych tekstów Orzeszkowej. To wszak one budują jedno
z ogniw tej tradycji. Czy równie oszałamiające i bogate? Na to pytanie
musi już odpowiedzieć sam Czytelnik.
Spis treści
Wprowadzenie
Część I Pismo melancholii
1. Tropy biograficzne
Żałoba i melancholia
"To są nerwy i to jest wyobraźnia"
Świadek przełomu wieków
2. Autoprezentacje
Manifesty melancholii
W stronę alegorii Pensierosa
Kryptoautoportrety
Część II Postaci z pod znaku Saturna
1. O "dzieciach Saturna"
2. Neurotycy, psychopaci, obłąkani... Melancholia jako choroba
3. Anatomia melancholików
Logismoi, vitia, peccata
Ekspozycja (Z pomroku)
Gula i avaritia (Zrozpaczony)
Luxuria (Jedna setna)
Ira (Światło w ruinach)
Tristitia (Ogniwa)
Acedia (Ascetka)
Superbia (Wielki)
Invidia (Bracia)
4. Niepoprawni utopiści, czyli "piękny stan melancholii"
5. Nostalgia argonautów
Zamknięcie
Aneks
Wykaz skrótów używanych w pracy
Bibliografia
Indeks nazwisk
Zusammenfassung
Źródła ilustracji
