Od momentu pojawienia się pierwszego pojazdu mechanicznego, na drogach
całego świata w wypadkach drogowych zginęło nie mniej niż 60 min osób, a
ponad 1 mld odniosło w nich obrażenia. Głównymi czynnikami wpływającymi
na powstawanie i skutki wypadków na drogach są zachowania i podatność
na obrażenia uczestników ruchu drogowego, konstrukcja i cechy pojazdów
oraz droga wraz z wyposażeniem, otoczeniem i systemem zarządzania. W
monografii zaprezentowano bazujące na ryzyku podejście do zarządzania
bezpieczeństwem ruchu drogowego. Można wyróżnić cztery zasadnicze jej
części. W pierwszej przedstawiono przegląd problemów zarządzania
bezpieczeństwem w inżynierii drogowej, pozwalający na identyfikację
brakujących elementów zarządzania ryzykiem w tej dziedzinie. Następnie
ukazano założenia i koncepcję metody zarządzania ryzykiem w inżynierii
drogowej, nazwaną ROAD-RISK. W kolejnej części przedstawiono metodykę
budowy narzędzi ułatwiających zarządzanie ryzykiem strategicznym w ruchu
drogowym, skupiając się na czterech najbardziej istotnych elementach:
modelach i miarach ryzyka, prognozowaniu miar ryzyka, wartościowaniu
ryzyka i wyborze skutecznych działań strategicznych. W końcowej części
zademonstrowano aplikację zaproponowanej metody ROAD-RISK dla
społecznego ryzyka strategicznego na przykładzie Polski i wybranych
krajów na świecie. Monografia jest jedną z pierwszych tak obszernych
pozycji dotyczących zarządzania ryzykiem w ruchu drogowym. Przedstawiona
w monografii metodyka zarządzania ryzykiem może być zastosowana w
innych działach inżynierii drogowej, jak również w innych dziedzinach
techniki.
SPIS TREŚCI
1 1. Zagrożenie zdrowia i życia użytkowników dróg
1.2. Geneza pracy
1.3. Stan zagadnienia
1.4. Cel i tezy pracy
1.5. Zakres pracy
2 PODSTAWY TEORETYCZNE ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM W INŻYNIERII DROGOWEJ 2.1. Teorie bezpieczeństwa ruchu drogowego
2.2. Zarządzanie bezpieczeństwem ruchu drogowego
2.2.1. System bezpieczeństwa ruchu drogowego
2.2.2. System zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego
2.3. Zarządzanie ryzykiem w inżynierii drogowej
2.3.1. Systematyka ryzyka w inżynierii drogowej
2.3.2. Metoda zarządzania ryzykiem
2.4. Elementy metody zarządzania ryzykiem w inżynierii drogowej wymagające wsparcia naukowego
2.4.1. Miary i modele ryzyka
2.4.2. Prognozowanie ryzyka
2.4.3. Kryteria oceny ryzyka
2.4.4. Wybór interwencji
3. KONCEPCJA ZINTEGROWANEJ METODY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W INŻYNIERII DROGOWEJ 3.1. Założenia metody
3.2. Idea metody
3.3. Opis procedury zarządzania ryzykiem
3.4. Opis matematyczny wielopoziomowego modelu zarządzania ryzykiem
4. METODYKA BUDOWANIA NARZĘDZI UŁATWIAJĄCYCH ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STRATEGICZNYM W INŻYNIERII DROGOWEJ 4.1. Metodyka analizy ryzyka strategicznego
4.1.1. Opracowanie zbioru modeli ogólnych ryzyka strategicznego
4.1.2. Dobór i obliczanie miar ryzyka strategicznego
4.1.3. Identyfikacja zbioru zmiennych niezależnych (czynników ryzyka)
4.1.4. Zbiór modeli prognozowania czynników ryzyka i elementów składowych miar ryzyka
4.1.5. Metodyka prognozowania miar ryzyka
4.2. Metodyka wartościowania ryzyka strategicznego
4.2.1. Klasyfikacja poziomów ryzyka
4.2.2. Metodyka doboru granic obszarów ryzyka
4.2.3. Metoda wartościowania ryzyka
4.3. Metodyka postępowania wobec ryzyka strategicznego
4.3.1. Metoda szacowania potencjału redukcji ryzyka
4.3.2. Metoda wstępnego wyboru działań strategicznych
4.3.3. Kryteria wyboru skutecznych i efektywnych działań strategicznych
4.3.4. Wybór działań strategicznych
5. METODA PROGNOZOWANIA STRATEGICZNEGO RYZYKA SPOŁECZNEGO 5.1. Opis badań
5.1.1. Struktura ogólna metody
5.1.2. Zebranie i przygotowanie danych
5.1.3. Analiza i dobór zmiennych niezależnych
5.1.4. Metodyka opracowania modeli prognostycznych
5.2. Modele prognostyczne wybranych zmiennych
5.2.1. Modele prognostyczne zmiennych przestrzennych
5.2.2. Modele prognostyczne zmiennych demograficznych
5.2.3. Modele prognostyczne zmiennych ekonomicznych
5.2.4. Modele prognostyczne zmiennych społecznych
5.2.5. Modele prognostyczne zmiennych motoryzacyjnych
5.2.6. Modele prognostyczne zmiennych infrastrukturalnych
5.2.7. Modele prognostyczne zmiennych transportowych
5.3. Modele prognostyczne ryzyka społecznego
5.3.1. Modele prognostyczne miar ryzyka społecznego ogólnego
5.3.2. Modele prognostyczne miar ryzyka społecznego unormowanego
5.4. Implementacja metody prognozowania ryzyka do warunków polskich
5.4.1. Prognoza miar narażenia na ryzyko, źródeł zagrożeń i interwencji
5.4.2. Prognoza miar strategicznego ryzyka społecznego
6. METODA WARTOŚCIOWANIA STRATEGICZNEGO RYZYKA SPOŁECZNEGO 6.1. Opis badań
6.2. Dobór parametrów funkcji kryterialnych i granicznych dla strategicznego ryzyka społecznego
6.3. Implementacja metody do oceny ryzyka strategicznego na sieci dróg w wybranych krajach świata
7. METODA WYBORU SKUTECZNYCH DZIAŁAŃ STRATEGICZNYCH 7.1. Opis badań
7.2. Implementacja metody szacowania potencjału redukcji ryzyka dla 180 krajów
7.3. Implementacja metody wstępnego wyboru działań strategicznych na sieci dróg w Polsce
7.4. Implementacja metody oceny skuteczności działań strategicznych dla sieci dróg w Polsce
8. ZAKOŃCZENIE 8.1. Podsumowanie - nowe elementy poznawcze
8.2. Propozycje wykorzystania wyników badań
8.3. Kierunki dalszych prac
Podziękowania
ZAŁĄCZNIKI Z.l. Wykaz ważniejszych definicji i pojęć
Z.2. Wykaz podstawowych skrótów
Z.3. Wykaz podstawowych oznaczeń
