Pozornie mogłoby się wydawać, że ostatnimi laty publikacje i opracowania z zakresu rachunkowości są nader bogate. I tak jest w istocie przy pierwszych kontaktach i poszukiwaniach. Jednak, gdy pragnie się uporządkować posiadaną wiedzę, okazuje się, że nie jest to wcale łatwe. Wydawane podręczniki skupiają swoja uwagę albo nadmiernie na teorii rachunkowości wprowadzając czytelnika w "zawiły świat pojęć" albo przedstawiają szereg ćwiczeń do wykonania ułożonych rodzajowo. Rzadkością jest natomiast przedstawienie w podręczniku, służącym nauce prowadzenia rachunkowości, rachunkowości z punktu widzenia firmy, od samego początku jej założenia, poprzez kolejne fazy rozwoju (np. na początku działalność handlową, następnie rozszerzoną o produkcję). Obecnie kształcenie z zakresu rachunkowości powinno zostać wzbogacone o elementy rachunkowości komputerowej (dowodem na to jest ogromna liczba biur rachunkowych powstałych ostatnimi laty wykorzystujących systemy finansowo-księgowe oraz zgłaszane zapotrzebowanie na kształcenie w tym zakresie przez studentów Uniwersytetu Opolskiego). Na rynku księgarskim niestety brakuje podręcznika, który by przygotowywał czytelnika głównie do rachunkowości komputerowej. Wypełnienie tej luki było przesłanką napisania niniejszego skryptu. Cenne okazały się też pewne pomysły znajdujące się w książce D. Kuchty "Rachunkowość dla każdego". Doświadczenie uczy, iż podstawowymi trudnościami i barierami w przyswojeniu sobie treści rachunkowości komputerowej są: 1) to że równocześnie trzeba pokonywać braki z zakresu podstawowej obsługi komputera i dążyć do zrozumienia instrukcji korzystania z komputerowych systemów finansowo-księgowych (nie jest prawdą, że komputer sam księguje) oraz 2) brak wiedzy z zakresu przynajmniej podstaw księgowania (a gdzie jeszcze wiedza z zakresu przepisów i obowiązujących zasad). Mając powyższe na uwadze, autorka tego skryptu podjęła próbę przedstawienia nauczania rachunkowości z innej strony, niż dotychczas proponowano w podręcznikach. Nauczanie zaproponowane w skrypcie ma charakter nauczania programowanego. Wymagane jest wykonywanie w kolejności podanych zadań, aby w ostateczności przejść do księgowania komputerowego. Ideą przewodnią skryptu jest Księgowość bez księgowości. Pomija się żmudne tematy (najczęściej zniechęcające studentów do głębszego zrozumienia i poznania tej dziedziny nauki), jak również nie rozwija się niektórych tematów (w literaturze można znaleźć o wiele szersze i bardziej wnikliwe ich omówienia).
Oto kolejność wykonywania zadań, podczas zaznajamiania się z treścią skryptu:
1. Należy przygotować formularze w arkuszu kalkulacyjnym np, w EXCEL-u, można też kserować te, które zostały załączone do skryptu: Dziennik, Konto, Zestawienie obrotów i sald (ZOiS), Bilans, Zakładowy plan kont (ZPK), Rachunek zysków i strat (RZiS), Rachunek przepływów pieniężnych (Cash flow) (do wypełniania formularzy najlepszy jest ołówek z gumką, gdyż początkowo robi się dużo błędów, ponadto należy sobie przygotować brulion, kalkulator, linijkę, kolorowe pisaki).
2. Następnie należy zapoznać się z danymi do księgowania (Część IL Ćwiczenia). Są to operacje gospodarcze firmy XYZ charakteryzujące działalność w kolejnych latach i tak: rok 1- założenie działalności, rok 2- prowadzenie działalności handlowej, rok 3- prowadzenie działalności produkcyjnej.
3. Kolejno należy wykonywać ćwiczenia 1--10, a w przypadku niejasności pojęć i sformułowań, należy sięgać do pierwszej części skryptu (Teoria}. Wykonywanie ćwiczeń podanych w skrypcie polega m.in. na: ? korzystaniu z komentarzy, wyjaśnień, uwag do ćwiczeń,
? księgowaniu operacji w dzienniku oraz korzystaniu z ZPK,
? księgowaniu operacji na kontach analitycznych i syntetycznych,
? sporządzeniu planu amortyzacji środków trwałych, inwentaryzacji materiałów i wyrobów gotowych,
? zamknięciu kont, obliczeniu ich sald końcowych oraz sporządzeniu ZOiS,
? zamknięciu roku obrotowego (wypełnieniu sprawozdań - Bilans, RZiS, Cash flow),
? analizie sprawozdań finansowych i liczeniu wskaźników.
4. Po wykonaniu ćwiczeń należy jeszcze raz szczegółowo zapoznać się z częścią teoretyczną skryptu (Część L Podstawy rachunkowości) oraz z podana literaturą.
5. Przy pomocy komputerowego programu finansowo-księgowego FK ?Symfonia" powinno się realizować zadania podane w części drugiej skryptu m.in. założyć firmę w 2000 r., zaksięgować działalność handlową firmy w 2001 r., zaksięgować działalność produkcyjną w 2002 r. Za bilans otwarcia 2001 r, przyjąć bilans zamknięcia 2000 r.
6. Przy pomocy arkusza kalkulacyjnego np. EXCEL przygotować kalkulację kosztów firmy XYZ.
Spis treści:
WSTĘP
CZĘŚĆ I. PODSTAWY RACHUNKOWOŚCI
1. Istota rachunkowości
2. Fundamentalne zasady rachunkowości
3. Majątek podmiotu i jego ujęcie w bilansie
4. Operacje gospodarcze
5. Konta księgowe i zasady ich funkcjonowania
6. Organizacja rachunkowości
7. Sprawozdawczość finansowa i ich analiza
CZĘŚĆ II. ĆWICZENIA
1. Założenie firmy - ustalenia wstępne
2. Sprawozdania finansowe
3. Zasady postępowania przy porządkowaniu kont
4. Działalność handlowa firmy XYZ
5. Zamknięcie działalności handlowej
6. Analiza sprawozdań finansowych
7. Rozpoczęcie produkcji
8. Kalkulacja kosztów wytworzenia wyrobów i sprzedaży produktów
9. Wycena wyrobu gotowego na składzie
10. Zamykanie działalności produkcyjnej
CZĘŚĆ III. KOMPUTEROWA TECHNIKA PROWADZENIA RACHUNKOWOŚCI na przykładzie programu FK ?Symfonia"
1. Kolejne kroki przy instalowaniu systemu SYMFONIA
2. Zmiana daty systemowej
3. Pierwsze uruchomienie systemu SYMFONIA
4. Wprowadzenie danych do kartoteki komputerowej
5. Bilans otwarcia dla firmy XYZ
6. Typy dokumentów księgowych
7. Księgowanie operacji gospodarczych
8. Przygotowanie raportów (przeglądanie, wydruk)
9. Sprawdzanie rozrachunków firmy
10. Zamknięcie roku obrotowego i otwarcie nowego
11. Księgowanie operacji gospodarczych w kolejnym roku
BIBLIOGRAFIA
1. Dziennik
2. Konto
3. Zestawienie obrotów i sald (ZOiS)
4. Bilans
5. Zakładowy plan kont (ZPK)
6. Rachunek zysków i strat (RZiS)
7. Rachunek przepływów pieniężnych (Cash flow)
PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIA ZADAŃ
