Praca zawiera opis narzędzi ekonometrycznych służących do prognozowania zjawisk gospodarczych w rolnictwie. Autorka wykorzystuje bogaty zestaw przykładów z rolnictwa, które ilustrują istotę przedstawionych metod, pokazuje również możliwość interpretacji otrzymanych wyników. Praca może służyć w procesie samodzielnego rozwiązywania problemów związanych z obliczaniem prognoz gospodarczych oraz jako pomoc dla osób korzystających z metod ekonometrycznych w działalności zawodowej.
Praca jest adresowana do studentów szkól wyższych o profilu ekonomicznym, zarówno państwowych, jak i prywatnych, osób zainteresowanych naukowym opracowaniem prognoz gospodarczych w rolnictwie.

We współczesnym, dynamicznie rozwijającym się świecie coraz większego znaczenia nabiera umiejętność prognozowania zjawisk społeczno-gospodarczych. Kluczową umiejętnością współczesnych menedżerów jest zdolność do wykorzystania dostępnych narzędzi w celu sporządzania prognoz. Wiedza związana z wyznaczaniem prognoz jest coraz bardziej pożądana w procesie zarządzania gospodarczego, kiedy to rezultat decyzji podejmowanych dzisiaj jest w dużym stopniu uzależniony od tego, jak sytuacja będzie się kształtować w przyszłości. Wyznaczanie prognoz prowadzi do zmniejszenia niepewności oraz przyczynia się do zwiększenia trafności podejmowanych decyzji, a tym samym do eliminacji strat w różnych sferach gospodarczych.
W rolnictwie, podobnie jak w innych rodzajach działalności gospodarczej, istnieje potrzeba posiadania informacji o przyszłym stanie określonych zjawisk. Informacje te są konieczne do podejmowania trafnych decyzji, zarówno w gospodarstwach hodujących zwierzęta przeznaczone na rzeź czy zajmujących się uprawą zbóż, jak i w zakładach przerabiających je czy w jednostkach handlujących przetworzonymi produktami rolnymi. W produkcji rolnej ważnym czynnikiem powodującym zmiany wielu zmiennych są warunki klimatyczne. W literaturze przedstawionych jest wiele metod statystyczno-ekonometrycznych użytecznych w prognozowaniu, nie tylko cen produktów rolnych. Poprawne prognozowanie cen produktów rolnych w dużym stopniu wpływa na proces planowania produkcji rolnej, czyli na efektywne wykorzystanie dostępnych materiałów oraz środków finansowych. Ze względu na specyfikę produkcji rolnej oraz to, że ceny produktów rolnych kształtują się w sposób losowy, najlepszym narzędziem prognozowania cen wydają się dynamiczne modele ekonometryczne. Prognozy zbudowane na podstawie modeli ekonometrycznych mają najbardziej ścisły charakter, co wynika ze stosowanego racjonalnego procesu rozumowania opartego na jednoznacznych regułach wnioskowania. Metoda taka pozwala również na ocenę dokładności prognozy w chwili jej wyznaczania, co ma duże znaczenie praktyczne.


Spis treści

Wstęp    

Rozdział 1. Rynek produktów rolnych jako przedmiot analizy badań prognostycznych   
1.1.    Rynek rolny   
1.2.    Otoczenie instytucjonalne rynku rolnego   
1.2.1.    Agencja Rynku Rolnego   
1.2.2.    Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa   
1.3.    Zasady kształtowania cen produktów rolnych   
1.3.1.    Specyfika popytu i podaży w rolnictwie    
1.3.2.    Metody ustalania cen regulowanych    
1.4.    Poziom i zmiany cen produktów rolnych w latach 1996-2008   
1.4.1.    Rynki zbóż i ziemniaków    
1.4.2.    Rynek mleka   
1.4.3.    Rynek mięsa    

Rozdział 2. Ogólne zagadnienia prognozowania    
2.1.    Prognoza, jej funkcje oraz rodzaje   
2.2.    Metody oraz zasady prognozowania    
2.3.    Założenia predykcji ekonometrycznej   
2.4.    Miary dokładności prognoz   
2.4.1.    Mierniki błędów ex antę   
2.4.2.    Mierniki błędów ex post   

Rozdział 3. Prognozowanie na podstawie ekonometrycznych modeli szeregów czasowych    
3.1. Metoda dekompozycji szeregów czasowych w prognozowaniu cen produktów rolnych    
3.1.1.    Opis metody dekompozycji szeregów czasowych   
3.1.2.    Sezonowość i cykliczność cen produktów rolnych    
3.2.    Analiza harmoniczna szeregów czasowych w prognozowaniu cen produktów rolnych    
3.2.1.    Opis analizy harmonicznej    
3.2.2.    Analiza harmoniczna zmian cen produktów rolnych    
3.3.    Modele autoregresyjne w prognozowaniu cen produktów rolnych   
3.3.1.    Opis modeli autoregresyjnych   
3.3.2.    Modele autoregresyjne zmian cen produktów rolnych   
3.4.    Adaptacyjny model Wintersa w prognozowaniu cen produktów rolnych
3.4.1.    Opis modelu adaptacyjnego Wintersa    
3.4.2.    Modele Wintersa zmian cen produktów rolnych   
3.5.    Segmentowy model ekonometryczny z punktami zwrotnymi w prognozowaniu cen produktów rolnych    
3.5.1.    Opis modelu segmentowego z punktami zwrotnymi   
3.5.2.    Modele segmentowe w prognozowaniu cen produktów rolnych

Rozdział 4. Porównanie jakości prognoz cen produktów rolnych uzyskanych na podstawie dynamicznych modeli ekonometrycznych   
4.1.    Jakość prognoz cen na rynkach zbóż i rynku ziemniaków   
4.2.    Jakość prognoz cen na rynku mięsa    
4.3.    Jakość prognoz cen na rynku mleka   

Załącznik   
Bibliografia    
Spis rysunków    
Spis tabel