Tomem zatytułowanym Koncepcje i instrumenty zarządzania procesami rozwoju i rewitalizacji miast inaugurujemy nowe cykliczne wydawnictwo „Studia Miejskie". Prezentując Państwu pierwszy numer „Studiów Miejskich", chcielibyśmy zaznaczyć, że jest to jednocześnie piętnasty tom poświęcony problematyce przeobrażeń i rozwoju miast, wydany w Katedrze Geografii Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej na Uniwersytecie Opolskim od roku 2000.
Ogromną satysfakcję sprawia nam fakt, że gotowość współpracy w ramach Rady Naukowej „Studiów Miejskich" wyrazili wybitni specjaliści i znawcy zagadnień związanych z funkcjonowaniem miasta, procesami przeobrażeń zachodzących na obszarach miejskich, a także zagadnień dotyczących zarządzania miastem i planowania ich rozwoju społeczno-gospodarczego i przestrzennego.
Wyrażamy nadzieję, że „Studia Miejskie" staną się forum wymiany poglądów, doświadczeń i wyników badań naukowych między ekonomistami specjalistami z zakresu ekonomiki miasta, urbanistami, geografami miast, socjologami miast, a także przedstawicielami innych dyscyplin, którym bliskie są problemy obszarów miejskich. Chcielibyśmy, aby rocznie ukazywały się dwa tomy naszego wydawnictwa.
W prezentowanym tomie, jak i w znajdujących się w przygotowaniu znalazły się teksty, których autorami są badacze problematyki miejskiej reprezentujący różne dyscypliny naukowe i różne ośrodki badawcze. Teksty zamieszczone w tomie dotyczą szeroko rozumianej problematyki zarządzania rozwojem miast. Całość podzielono na cztery części. Część pierwsza dotyczy instrumentów zarządzania rozwojem miast. Prezentowany wachlarz instrumentów zarządzania miastem jest szeroki i różnorodny. Rozważania dotyczą wykorzystania planowania przestrzennego, kreowania wizerunku miasta a także wykorzystania w odniesieniu do miasta typowych metod powstałych na gruncie nauk o zarządzaniu: strategiczna karta wyników, analiza portfolio, czy też instrumenty marketingowe. Część autorów koncentruje się na ważnym zagadnieniu udziału społeczeństwa w procesie zarządzania.
Druga część pracy poświęcona jest budowaniu gospodarki kreatywnej w miastach. Zagadnienia związane z budowaniem konkurencyjności i atrakcyjności miasta na bazie kreatywnej gospodarki opartej na kulturze i nauce należą do najbardziej aktualnych i twórczych nurtów badań dotyczących zarządzania rozwojem miast i aglomeracji miejskich. Rola sfery badawczo-rozwojowej, procesów innowacyjnych, transferu technologii i ogólnie kreatywność miast to tematy poruszane przez autorów tej części.
Budowa kreatywnego miasta z innowacyjną gospodarką musi opierać się na kapitale ludzkim i kapitale społecznym. Tym też zagadnieniom poświęcony jest kolejny blok tematyczny. Autorzy opierają się na przykładach wybranych miast polskich.
Ostatnia część pracy dotyczy aktualnego, niezwykle istotnego zagadnienia jakim jest rewitalizacja miast. W strategiach rozwoju miasta rewitalizacja jest jednym z ważniejszych zagadnień. Problem ten występuje w większości miast w Polsce. Dotyczy zarówno rewitalizacji obszarów śródmiejskich, jak i zdegradowanych terenów poprzemysłowych, powojskowych i innych. Autorzy w swoich tekstach patrzą na rewitalizację szeroko podkreślając, że nie ogranicza się ona do aspektu czysto urbanistycznego gdyż jest to proces poprawy sytuacji w sferze ekonomicznej, społecznej, kulturowej a także przestrzennej.
Wyrażamy nadzieję, że prezentowany przez nas tom wywoła zainteresowanie szerszego grona badaczy i praktyków.

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Instrumenty zarządzania rozwojem miast

Jerzy PARYSEK, Rola planowania w rozwoju społeczno-gospodarczym i przestrzennym miast polskich po 1989 roku    
Jacek KACZMAREK, Zarządzanie wizerunkiem miasta - uwagi heurystyczne    
Małgorzata GOLIŃSKA-PIESZYŃSKA, Kreowanie nowego oblicza Łodzi poprzez wizerunek miasta kreatywnego    
Elżbieta WEISS, Strategiczna Karta Wyników jako postmodernistyczne narzędzie zarządzania miastem    
Dorota MIKOŁAJCZYK, Wybrane uwarunkowania wdrożenia w mieście zrównoważonej karty wyników    
Sabina KAUF, Adaptacja analizy portfolio na potrzeby rynkowo zorientowanego zarządzania miastem    
Joanna BAŁACH-FRANKIEWICZ, Marketing terytorialny jako koncepcja rozwoju miasta na przykładzie Jelcza-Laskowic    
Magdalena PROTAS, Udział liderów lokalnych w planowaniu strategicznym - polsko-ukraiński projekt „Look Twice!"    
Łukasz MIKUŁA, Zarządzanie metropolitalne w Aglomeracji Poznańskiej w perspektywie mieszkańców i lokalnych liderów       
Valentina PIDLISNYUK, Lesia SOKOL, Tetyana STEFANOVSKA, Zrównoważony rozwój miast ukraińskich w świetle opinii publicznej
Bartosz FORTUŃSKI, Możliwość wykorzystania przez miasta modelu kosztów Systemu Zarządzania Środowiskowego opartego na normie serii ISO 14000 na przykładzie miasta Opola    

Koncepcje i podstawy budowania gospodarki kreatywnej w miastach

Elżbieta CHĄDZYŃSKA, Kreatywność dużych miast w Polsce na tle tendencji światowych    
Andrzej KLASIK, Adam DROBNI AK, Krzysztof WRANA, Perspektywy rozwoju gospodarki kreatywnej w Aglomeracji Górnośląskiej    
Zbigniew PRZYBYŁA, Koncepcja klastrów terytorialnych w rozwoju miast
Małgorzata CZORNIK, Oferta ponadlokalna jako przedmiot konsumpcji miejskiej    
Łukasz DAMURSKI, Potrzeby mieszkańców jako miara rozwoju cywilizacyjnego miasta. Przykład Wrocławia w latach 1997-2007    
Robert LUBOJAŃSKI, Globalne zróżnicowanie procesów innowacyjnych - miasta a innowacje    
Krzysztof KOLTERMAN, Wpływ transferu technologii w polskim przemyśle mebli na rozwój miasta    
Kapitał ludzki i społeczny jako podstawa rozwoju miast
Józef W. KOMOROWSKI, Kapitał ludzki i jego współwystępowanie z sukcesem miasta (na przykładzie miast polskich)    
Jerzy KOCISZEWSKI, Rozwój kapitału ludzkiego w Polsce w procesie transformacji gospodarczej    
Andrzej RACZYK, Rozwój kapitału społecznego w kontekście aktywności gospodarczej w obszarach miejskich - przykład Dolnego Śląska    
Barbara KONECKA-SZYDŁOWSKA, Kapitał społeczny w małym mieście. Przykład Słupcy    
Monika KURPANIK, Tożsamość i świadomość regionalna mieszkańców konurbacji rybnickiej    

Procesy rewitalizacji miast

Sylwia KACZMAREK, Rewitalizacja i krajobraz miejski - kwestia społecznej odpowiedzialności    
Elżbieta LITWIŃSKA, Wpływ rewitalizacji dużych terenów przemysłowych na strukturę miasta    
Andrzej SZTANDO, Gospodarcza płaszczyzna programów rewitalizacji obszarów miejskich    
Zbigniew JAKUBCZYK, Rewitalizacja miast na przykładzie Nysy i Niemodlina    
Magdalena ŚLIWA, Rewitalizacja obszarów miejskich na przykładzie Opola    
Anna WOJNAROWSKA, Koncepcje programowo-przestrzenne zagospodarowania zabytkowych zespołów zabudowy familijnej w Łodzi
Bartosz BARTOSIEWICZ, Sylwia KOWARA, Uwarunkowania procesu rewitalizacji zespołu zabytkowych domów familijnych w Łodzi    
Tomasz CHABERKO, Współczesne przemiany w przestrzeni zabytków techniki, przemysłu i sztuki inżynierskiej na przykładzie Krakowa