Poznanie wczesnoszkolnej adaptacji pierwszoklasisty jest bardzo istotne. Proces ten ma bowiem znaczący wpływ na całe życie dziecka, a przebiega w wyjątkowo niekorzystnych warunkach osobniczych i środowiskowych. Strona adaptująca się, czyli w omawianym przypadku dziecko siedmioletnie, dysponuje jeszcze niewielkim zasobem umiejętności i strategii przystosowawczych. Jego układ nerwowy cechuje niska odporność, za to wysoka wrażliwość i męczliwość. Środowisko, do którego dziecko próbuje się przystosować, jest dla niego całkowicie nowe pod względem narzucanych ról społecznych, norm i zasad postępowania, rytuałów, a często także i wartości. Pierwszoklasista jest więc w sytuacji, gdy slaby układ adaptacyjny musi pokonać wyjątkowo trudne przeszkody, a sukces lub porażka w znacznym stopniu wpływają na jego dalsze funkcjonowanie w szkole i na zachowania adaptacyjne przy rozwiązywaniu wszelkich zadań, w procesie edukacji, rywalizacji, samorealizacji i innych. 
Tematyka niniejszej pracy koncentruje się na przebiegu adaptacji wczesnoszkolnej. Przedstawione tezy oparte zostały zarówno na ilościowych badaniach empirycznych, jak i na bardziej otwartej analizie istotnych sytuacji i fenomenów szkolnych. Owa druga warstwa analiz jest próbą uchwycenia realnych znaczeń tych elementów rzeczywistości szkolnej, które nabierają wagi przez swoją powtarzalność, zagęszczenie i rytualizacje. Te ostatnie czynniki, nieuchwytne w pomiarze, stanowią ważne uzupełnienie analiz statystycznych i często zawierają większy ładunek prawd i wiedzy o szkole niż to, co można penetrować za pomocą standaryzowanego testu. 
 
Spis treści:

WSTĘP 
 
1. PROCES WCZESNEJ ADAPTACJI DZIECKA DO SZKOŁY 
1.1. Pojęcie ?Przystosowanie? 
1.2. Przystosowanie do szkoły w badaniach nad dziećmi i młodzieżą 
1.3. Próg rozpoczęcia nauki szkolnej - bariery adaptacyjne 
1.4. Literatura dodatkowa i zadania poszerzająco-kontrolne 
 
2. PŁASZCZYZNY WCZESNOSZKOLNEGO FUNKCJONOWANIA DZIECKA 
2.1. Rola społeczna i możliwość jej zmiany 
2.2. Role społeczne pierwszoklasistów 
2.3. Pierwszoklasista jako uczeń 
2.4. Pierwszoklasista jako kolega 
2.5, Pierwszoklasista jako osoba 
2.6. Literatura dodatkowa i zadania poszerzająco-kontrolne 
 
3. SIEDMIOLATEK JAKO UCZEŃ 
3.1. Aktywność na lekcji jako składnik roli ucznia 
3.2. Aktywność jako praca na lekcji 
3.3. Komunikacja dzieci na lekcji 
3.4. Aktywność poza pracą i komunikacją 
3.5. Literatura dodatkowa i zadania poszerzająco-kontrolne 
 
4. ROLA RODZINY DZIECI ROZPOCZYNAJĄCYCH NAUKĘ 
4.1. Aktywność dzieci z różnych socjokultur rodzinnych 
4.2. Warunki do nauki w domu 
4.3. Literatura dodatkowa i zadania poszerzająco-kontrolne 
 
5. ROLA CZYNNIKÓW BIOPSYCHICZNYCH W POCZĄTKACH NAUKI SZKOLNEJ 
5.1. Biologiczne wyznaczniki aktywności 
5.2. Związek rozwoju poznawczego, psychomotorycznego i społecznego z aktywnością 
5.3. Literatura dodatkowa i zadania poszerzająco-kontrolne 
 
6. PIERWSZOKLASISTA JAKO KOLEGA 
6.1. Styl integracji rówieśniczej 
6.2. Ograniczenia procesów integracji koleżeńskiej 
6.3. Literatura dodatkowa i zadania poszerzające-kontrolne 
 
7. PIERWSZOKLASISTA JAKO OSOBA 
7.1. Obraz szkoły w oczekiwaniach pierwszoklasistów 
7.2. Obraz szkoły w percepcji pierwszoklasistów 
7.3. Komfort i dyskomfort psychiczny siedmiolatków w szkole 
7.4. Literatura dodatkowa i zadania poszerzające-kontrolne 
 
8. NIEPRZYSTOSOWANIE SZKOŁY DO DZIECKA 
8.1. Cechy wczesnoszkolnego funkcjonowania dzieci 
8.2. Dysfunkcyjne i dysadaptacyjne działanie szkoły 
8.3. Możliwości zmiany stylu pracy szkoły 
 
BIBLIOGRAFIA